Sztuczna inteligencja a prawo. Rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej AI Act

AI Act – fundament nowych regulacji

AI Act (rozporządzenie UE 2024/1689) to pierwsze na świecie prawo regulujące rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji. Weszło w życie w sierpniu 2024 roku. Regulacja opiera się na podejściu opartym na ryzyku – systemy AI dzielone są na: zakazane, wysokiego ryzyka, graniczonego ryzyka, minimalnego ryzyka. Największe obowiązki obejmą systemy wysokiego ryzyka, wykorzystywane np. w: rekrutacji, edukacji, dostępie do usług publicznych czy kredytów. Większość przepisów zacznie obowiązywać 2 sierpnia 2026 r., choć pełne wdrożenie potrwa do 2027 r. 

Polska ustawa dotycząca sztucznej inteligencji

Choć AI Act obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE, każde z nich musi stworzyć mechanizmy jego egzekwowania. Temu właśnie służy przyjęta przez rząd ustawa o systemach AI.  Projektem zajmuje się Ministerstwo Cyfryzacji.

Polska planuje powołać wyspecjalizowaną instytucję – komisję ds. rozwoju i bezpieczeństwa AI (KRiBSI). Instytucja ta będzie odpowiedzialna za nadzór nad stosowaniem przepisów dotyczących AI. Do jej zadań ma należeć m.in. przyjmowanie i analizowanie skarg zgłaszanych przez obywateli. Jak wskazuje Ministerstwo Cyfryzacji, chodzi o sytuacje, w których wykorzystanie sztucznej inteligencji może prowadzić do nieprawidłowości – na przykład gdy bank, opierając się na algorytmach, podejmie decyzję krzywdzącą lub dyskryminującą klienta, albo gdy firma z sektora ochrony zdrowia zaoferuje aplikację AI deklarującą przełomowe możliwości diagnostyczne, które w praktyce mogą budzić wątpliwości. W takich przypadkach Komisja będzie miała uprawnienia do sprawdzenia, czy dane rozwiązanie spełnia wymogi wynikające z AI Act. Jeśli wykryje naruszenia, będzie mogła nałożyć kary administracyjne.

Komisja będzie zajmować się również wspieraniem konkurencyjności gospodarki oraz rozwojem badań naukowych i zastosowań systemów sztucznej inteligencji. 

Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce

Podczas posiedzenia Rady Ministrów premier Donald Tusk zaznaczył, że celem przygotowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji projektu ustawy jest "ochrona obywateli przed negatywnymi konsekwencjami" użycia AI.  Zadeklarował też, że będzie pilnować, by tworzone prawo nie ograniczało rozwoju tych technologii. Ustawą zajmie się teraz parlament.