PARP wsparł XTrack. 3,6 mln zł na sztuczną inteligencję, która sprawdzi, jak wywozimy odpady

AI jako fundament miejskiej rewolucji

Kluczową rolę w tej transformacji odgrywa sztuczna inteligencja, która pozwala przetwarzać ogromne zbiory danych w czasie rzeczywistym. Według danych OECD, w 2025 roku 56 proc. miast na świecie korzystało z AI, z czego 18 proc. robiło to w sposób zaawansowany. Eksperci przewidują, że w ciągu najbliższych dwóch lat liczba ta się potroi. Technologie te realnie wpływają na administrację, bezpieczeństwo oraz kwestie środowiskowe, co doskonale widać w logistyce komunalnej.

Proces gospodarki odpadami to tysiące operacji, które muszą być zgodne z dziesiątkami regulaminów i procedur. Ręczne monitorowanie tak ogromnej skali działań jest wyzwaniem. Dzięki AI możliwe staje się jednak automatyczne typowanie konkretnych operacji, pojemników, nieruchomości czy ekip, co pozwala na optymalizację pracy i lepsze egzekwowanie zasad.

Vision AI: Kamera, która stała się sensorem

Polska firma XTrack pracuje nad rozwiązaniem, które może zrewolucjonizować ten sektor. Ich projekt Vision AI zmienia podejście do monitoringu w pojazdach komunalnych. Tradycyjne systemy działały reaktywnie – obraz był analizowany dopiero po wystąpieniu problemu. Nowa technologia opiera się na koncepcji „kamery jako sensora”.

Systemy wizyjne wspierane przez algorytmy stają się wielofunkcyjnymi czujnikami, które automatycznie wykrywają zdarzenia w terenie. Innowacja polega na połączeniu analizy obrazu z danymi telematycznymi (takimi jak lokalizacja, czas czy parametry pojazdu) w jednej przestrzeni. Dzięki temu system nie tylko „widzi”, ale i interpretuje sytuację w jej rzeczywistym kontekście logistycznym.

– Przełomowym momentem dla naszej firmy było zaobserwowanie, jak około 2018 roku w innych sektorach – m.in. na przykładzie Tesli w branży motoryzacyjnej – zaczęto wykorzystywać systemy computer vision do ciągłego wsparcia pracy kierowców. Tak narodziła się koncepcja odejścia od wyłącznie reaktywnego modelu pracy na rzecz podejścia proaktywnego: automatycznego wykrywania zdarzeń operacyjnych, nawet takich, których konsekwencje na pierwszy rzut oka nie są poważne, ale które w dłuższej perspektywie pozwalają poprawiać jakość usług, bezpieczeństwo i efektywność procesów – mówi Marta Frydrychowicz, Project Manager w XTrack.

Rola człowieka w świecie technologii

Mimo postępu, logistyka komunalna pozostaje branżą odporną na pełną automatyzację. Specyfika infrastruktury, taka jak altany śmietnikowe czy systemy załadunku, sprawia, że praca ludzka nadal będzie kluczowa. AI ma tu pełnić rolę zaawansowanego asystenta.

– Sztuczna inteligencja z całą pewnością stanie się podwaliną ekosystemów smart city, chociaż raczej w roli wsparcia człowieka niż jako jego zastępstwo. Jednocześnie, skala działania i zmienność sytuacji powodują, że systemy AI będą w stanie coraz skuteczniej wspierać pracowników, szczególnie w obszarach dynamicznego planowania, alokacji zasobów ludzkich i sprzętowych oraz bieżącego reagowania na zdarzenia w terenie – podkreśla Marta Frydrychowicz.

Fundusze Europejskie na rozwój innowacji

Projekt Vision AI otrzymał znaczące wsparcie finansowe. Kwota dotacji wyniosła 3 656 250 zł w ramach programu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) „Ścieżka SMART”, finansowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Środki te są przeznaczone na moduły badawczo-rozwojowe oraz internacjonalizację oferowanych rozwiązań.

– Otrzymana dotacja umożliwia nam realizację ambitnego projektu B+R, którego skala byłaby znacznie trudniejsza do osiągnięcia wyłącznie ze środków własnych. Wartość współpracy z PARP wykracza jednak poza samą dotację – dzięki niej, udało nam się znacznie wzmocnić kompetencje zespołu oraz konsekwentnie budować długofalową pozycję firmy na rynku rozwiązań dla gospodarki odpadami – podsumowuje Marta Frydrychowicz.