Rzeszów na drodze do ekologicznego lotnictwa. Uczelniany pomysł na silniki bez spalin i smogu dostał milion zł
Finansowy impuls dla podkarpackiej nauki
Projekt pod nazwą „Potencjał stopów wysokiej entropii w technologiach wodorowych: optymalizacja trwałości i właściwości stopów HEA” otrzymał zielone światło oraz finansowanie z Narodowego Centrum Nauki. Na realizację pionierskich badań przyznano kwotę 997 960 zł w ramach programu OPUS 29.
Prace badawcze będą prowadzone w latach 2026–2029. Głównym centrum dowodzenia zostanie Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa oraz nowo otwarte Laboratorium Wodorowe. Zespołem pokieruje dr hab. inż. Wojciech Nowak, prof. PRz, a w pracach wezmą udział eksperci: dr hab. inż. Grażyna Mrówka-Nowotnik oraz dr hab. inż. Przemysław Kwolek. Skład uzupełni stypendysta-doktorant, który zostanie wybrany w konkursie.
Dlaczego tradycyjne metale to za mało?
Zastosowanie wodoru jako paliwa to nie tylko korzyść w postaci braku emisji CO₂, ale też ogromne wyzwanie techniczne. Proces ten generuje ekstremalnie wysokie temperatury oraz dużą ilość pary wodnej, co tworzy środowisko niszczące dla dzisiejszych materiałów.
Obecnie stosowane nadstopy niklu, wykorzystywane w najgorętszych sekcjach turbin, dotarły już do granic swoich fizycznych możliwości. Dodatek wodoru do paliwa sprawia, że materiały te szybciej niszczeją i ulegają utlenianiu. Aby silniki przyszłości były bezpieczne i trwałe, potrzebujemy zupełnie nowej generacji surowców.
Zagadka wysokiej entropii: recepta na trwałość
Rzeszowscy inżynierowie chcą postawić na stopy wysokiej entropii (HEA). W przeciwieństwie do klasycznych metali, składają się one z kilku głównych pierwiastków wymieszanych w zbliżonych proporcjach. Taka budowa chemiczna ma zapewnić niespotykaną dotąd żaroodporność i stabilność mikrostruktury.
Naukowcy nie ograniczają się tylko do teorii. Ich plan obejmuje:
- Wytworzenie autorskich stopów metali.
- Prowadzenie zaawansowanych symulacji numerycznych.
- Testy w warunkach rzeczywistych, gdzie materiały zostaną poddane działaniu spalin zawierających nawet 50 proc. wodoru.
Wiedza, która odmieni światowy przemysł
Celem projektu jest stworzenie materiałów o parametrach lepszych niż wszystko, czym dysponujemy obecnie. Badacze chcą dokładnie poznać mechanizmy utleniania oraz sprawdzić, jak szybko wodór przenika przez nowo opracowane struktury.
Sukces rzeszowskich specjalistów może oznaczać powstanie unikatowych w skali globu technologii. Wyniki tych badań mają szansę stać się fundamentem dla nowej generacji silników odrzutowych i turbin gazowych, które pozwolą nam realnie myśleć o transporcie i energetyce wolnej od paliw kopalnych. To ważny krok w kierunku ochrony klimatu i nowoczesnej, czystej gospodarki.
