Nowe przepisy antymobinngowe. Rada Ministrów przyjęła projekt

Doprecyzowanie definicji mobingu

Jak zwraca uwagę Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, obecna definicja jest mało zrozumiała dla pracowników i pracodawców. Doprecyzowano zatem, jakie elementy muszą wystąpić równolegle, aby zachowanie zostało uznane za mobbing. Są to m.in. 

• występują działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu;
• oddziaływania te polegają na nękaniu lub zastraszaniu; są one uporczywe i długotrwałe;
  
• oddziaływania te powodują lub mają na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika;
• efektem u  pracownika jest zaniżona ocena przydatności zawodowej, poczucie poniżenia, ośmieszenia albo nastąpiło odizolowanie/wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Co zakłada projekt ustawy?

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy przewiduje kilka istotnych zmian dotyczących mobbingu i zasad równego traktowania w miejscu pracy. Przede wszystkim zakłada uproszczenie i doprecyzowanie definicji mobbingu. W nowych przepisach ma zostać jasno wskazane, że jego kluczową cechą jest uporczywe nękanie pracownika, a nie pojedyncze czy przypadkowe zachowania. Mobbing ma być rozumiany jako działanie powtarzalne, nawracające lub długotrwałe, które może pochodzić zarówno od przełożonego, współpracownika, podwładnego, jak i od jednej osoby lub całej grupy. Co istotne, dla uznania danego zachowania za mobbing nie będzie konieczne udowodnienie złych intencji sprawcy ani wystąpienia konkretnego skutku. Podkreślono również, że mobbing może przybierać formę fizyczną, słowną lub niewerbalną, a także obejmować sytuacje, w których ktoś wydaje polecenia lub zachęca innych do działań o charakterze mobbingowym.

Wyższe kary za mobbing

Jednocześnie projekt ma chronić przed bezpodstawnymi oskarżeniami. Za mobbing nie będą uznawane uzasadnione i właściwie wyrażone działania pracodawcy wobec pracownika, takie jak egzekwowanie obowiązków służbowych, ocena jakości pracy czy konstruktywna krytyka. Kolejną zmianą jest podniesienie minimalnej wysokości zadośćuczynienia dla ofiar mobbingu – ma ono wynosić co najmniej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. 

Projekt wprowadza także obowiązek tworzenia wewnętrznych zasad przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszeniom równego traktowania w dokumentach obowiązujących w zakładzie pracy. Wymóg ten ma dotyczyć pracodawców zatrudniających co najmniej 9 osób. Mniejsze firmy, zatrudniające poniżej 9 pracowników, również będą zobowiązane do przeciwdziałania niepożądanym zjawiskom w miejscu pracy, jednak w ich przypadku nacisk położony będzie głównie na jasne poinformowanie pracowników o przyjętych zasadach i procedurach, tak aby każdy miał świadomość obowiązujących reguł i dostępnych środków ochrony.

Skala mobbingu w Polsce

Z raportu „Pracować po ludzku – 2025” wynika, że aż 66,1 proc. respondentów przyznało, że doświadczyło w swoim życiu zawodowym mobbingu (definiowanego jako długotrwałe i uporczywe nękanie prowadzące do poniżenia czy obniżenia samooceny). Analiza pokazuje, że problem ten najczęściej dotyka kobiety (70,3 proc. kobiet vs. 49,3 proc. mężczyzn), osoby młodsze i z krótszym stażem pracy. Najbardziej narażone są osoby na niższych stanowiskach, zwłaszcza menedżerowie niższego szczebla (70,1 proc.) i pracownicy liniowi (69,3 proc).