Startupowe diamenty wciąż w cenie. Fundusze VC szukają okazji, choć o kapitał trudniej niż kiedykolwiek

Inwestorzy wypatrują poprawy w 2026 

Aż 53,6% zarządzających funduszami VC i PE spodziewa się poprawy klimatu inwestycyjnego w 2026 r. Co niezwykle istotne, żaden z respondentów nie wskazał na ryzyko znacznego pogorszenia koniunktury. Reszta rynku to osoby, które nie dostrzegają jeszcze sygnałów zwiastujących zmiany. Te nastroje pokrywają się z trendami europejskimi wskazywanymi przez European Investment Fund (EIF).

Polska niezmiennie pozostaje dla funduszy najbardziej atrakcyjnym rynkiem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i Bałtyków. Poza naszym krajem, zarządzający zwracają uwagę przede wszystkim na Estonię, Rumunię, Czechy oraz Litwę.

Diamenty wśród projektów

Fundusze liczą na lepszą jakość i większą liczbę projektów. W 2026 roku wzrostu liczby firm spełniających kryteria inwestycyjne spodziewa się 71% funduszy PE oraz 60% inwestorów VC. Wśród tych, którzy już teraz widzą dużą lub umiarkowaną bazę dostępnych firm, optymizm jest jeszcze większy – aż 74% z nich liczy na wzrost liczby jakościowych projektów.

– Dane o liczbie i jakości projektów są bardzo interesujące. Inwestorzy, którzy wskazują na ich dużą lub umiarkowaną dostępność najczęściej dodają, że są one dobrej jakości. Być może to konsekwencja w optymistycznym nastawieniu, ale można też postawić hipotezę, że głębsze rozpoznanie rynku pozwala odkryć ukryte diamenty – komentuje Rozalia Urbanek, Chief Investment Officer w PFR Ventures.

W co inwestują fundusze? Podział na branże i wyceny

Inwestorzy jasno wskazują sektory z największym potencjałem wzrostu wycen. Są to:

• Technologie podwójnego zastosowania (dual-use i defence),
• Cyberbezpieczeństwo,
• Sektor kosmiczny.

Po drugiej stronie zestawienia, gdzie spodziewane są spadki, znalazły się: handel, sprzedaż, obsługa klienta, gaming oraz ogólne usługi IT. Co ciekawe, branża AI budzi skrajne emocje i pojawia się w prognozach zarówno po stronie wzrostowej, jak i spadkowej.

Bariera wycen i trudne wyniki spółek

Obecnie 57% funduszy postrzega wyceny spółek jako zawyżone, a 48% nie spodziewa się ich korekty w 2026 roku. Istnieje tu wyraźna zależność od doświadczenia: fundusze działające do 3 lat częściej mówią o „bańce” cenowej, podczas gdy gracze z dłuższą historią oceniają wyceny jako racjonalne lub tylko umiarkowanie zawyżone.

Wyzwaniem są też bieżące wyniki: 64% funduszy PE raportuje wyniki spółek poniżej oczekiwań, podczas gdy w segmencie VC problem ten dotyczy 20% respondentów.

– Rynek pozostaje wymagający: wyceny są nadal wysokie, a kluczowym wyzwaniem pozostaje realizacja wyjść z inwestycji. W tych warunkach zespoły koncentrują się na selektywnych inwestycjach i aktywnym budowaniu wartości w spółkach portfelowych – wskazuje Anna Wnuk, dyrektorka zarządzająca PSIK.

Największe wyzwania: Exity i fundraising

Realizacja wyjść z inwestycji to obecnie bariera numer jeden – ogranicza ona działalność funduszy silniej niż niepewność makroekonomiczna. Jako główną ścieżkę wyjścia (exit) na najbliższe 12 miesięcy 71% zarządzających wskazuje inwestora strategicznego.

Równie trudny jest dostęp do kapitału (fundraising). 57% zarządzających ocenia dostępność środków od inwestorów (LP) jako ograniczoną lub bardzo ograniczoną. Rynek opiera się dziś głównie na family offices, zamożnych osobach prywatnych (HNWI) oraz korporacjach, podczas gdy kapitał instytucjonalny (np. fundusze emerytalne) jest wciąż słabo reprezentowany.

Innovate Poland: 4 miliardy na nową strategię

Odpowiedzią na te braki ma być program Innovate Poland o wartości 4 mld PLN, finansowany ze środków BGK, PZU, PFR i EIF.

– Dane o dostępności kapitału potwierdzają informacje, które identyfikowaliśmy już przy budowaniu strategii Innovate Poland. W ramach tego programu planujemy udrożnić środki inwestorów instytucjonalnych i prywatnych, którzy nie byli do tej pory aktywni. W rozwiniętych ekosystemach, stanowią oni jedno z głównych źródeł finansowania dla funduszy VC i PE. Nadchodząca zmiana rozwiąże ten problem i zapoczątkuje istotną zmianę dla polskiego ekosystemu. Aktualna wartość programu to 4 mld zł, a środki pochodzą z BGK, PZU, PFR i EIF – dodaje Rozalia Urbanek.

Sygnałami zwiastującymi poprawę są także: wdrożenie struktury Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego oraz rosnąca aktywność założycieli firm technologicznych, którzy po udanych sprzedażach (exitach) reinwestują kapitał jako aniołowie biznesu lub inwestorzy w funduszach VC.

Pełen raport z komentarzami autorów i zarządzających funduszami: RAPORT.