Lekcja z Północy dla naszego biznesu. Jak sąsiedzi Polski zamieniają startupy w nowoczesną tarczę?
Jak wynika z dwudziestej edycji raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) „Monitoring trendów w innowacyjności”, coraz więcej państw tworzy specjalistyczne programy, które mają tę drogę maksymalnie skrócić. Inicjatywy te skutecznie łączą startupy, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz naukowców z ekspertami, inwestorami i przyszłymi użytkownikami technologii.
Najnowsza odsłona raportu analizuje zmiany zachodzące w pierwszej połowie 2026 r. w narodowych systemach innowacji wybranych państw, ze szczególnym uwzględnieniem dziedziny obronności. Dokument nie ogranicza się jednak tylko do Europy – przedstawia również szczegółowy opis ekosystemu rozwoju technologii w Chinach. Wśród kluczowych trendów technologicznych eksperci przyjrzeli się także kryptografii kwantowej i postkwantowej oraz fascynującemu zjawisku cyborgizacji.
Współpraca na trzech polach
Dzisiejsze potrzeby państw w zakresie bezpieczeństwa wykraczają daleko poza tradycyjny sektor wojskowy. Budowanie odporności na współczesne zagrożenia wymaga innowacyjnych rozwiązań w takich obszarach jak łączność, analiza danych, cyberbezpieczeństwo czy ochrona infrastruktury krytycznej. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają instytucje naukowe oraz podmioty cywilne, które są naturalnym kolebką produktów o dużym potencjale rynkowym.
Największą barierą pozostaje etap przejścia od prototypu do rozwiązania sprawdzonego w warunkach operacyjnych. W krajach nordyckich oraz w Estonii powstają dlatego specjalne programy wsparcia. Ich celem jest łączenie innowatorów z użytkownikami końcowymi, zapleczem testowym oraz międzynarodowymi źródłami finansowania.
Dania: Od laboratorium prosto na rynek
Skuteczna komercjalizacja technologii zależy od dostępu do eksperckiej wiedzy i infrastruktury. W Danii realizowany jest program Defence Tech Denmark, będący owocem współpracy DTU Science Park i Duńskiego Instytutu Technologicznego. Uczestnicy tej inicjatywy mogą nie tylko dopracowywać swoje prototypy pod okiem specjalistów, ale także sprawdzać je w praktyce i przygotowywać do wdrożenia na rynkach krajowych i zagranicznych.
Skala zainteresowania jest imponująca: do pierwszej edycji konkursu zgłosiło się 150 firm, z których zakwalifikowano 27. W ciągu trzech lat wsparcie ma otrzymać łącznie 72 startupy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, które tworzą technologie dla obronności i bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.
Estonia: Portal łączący innowacje z kapitałem
Rozwój produktu na pewnym etapie zawsze wymaga wsparcia finansowego od podmiotu, który uwierzy w jego potencjał. Aby ułatwić swoim startupom wejście do sektora obronnego, Estonia w lutym 2026 r. uruchomiła portal estonia.ee/defence. Platforma ta prezentuje specjalizacje estońskich firm oraz dostępne instrumenty wsparcia.
Portal pełni funkcję informacyjną i kontaktową, ułatwiając przyciągnięcie zagranicznych partnerów oraz inwestorów. Za jego pośrednictwem międzynarodowy biznes może uzyskać szczegółowe informacje na temat eksportu, inwestycji czy nawiązać współpracę medialną.
Finlandia i Szwecja: Ekosystemy nowej generacji
Finlandia, będąca członkiem NATO od 2023 r., intensywnie rozwija system współpracy między naukowcami, samorządami i ekspertami. Przykładem jest sieć DEFINE, która skupia firmy, instytuty badawcze i środowiska testowe. Do projektu realizowanego przez miasto Riihimäki dołączył Uniwersytet w Oulu – jedna z największych uczelni w kraju. Ma to ułatwić łączenie osiągnięć naukowych z potrzebami obronnymi państwa oraz rozwój technologii podwójnego zastosowania (dual-use).
Szwecja, która dołączyła do Paktu Północnoatlantyckiego w 2024 r., również stawia na silną kooperację cywilno-wojskową. Szwedzka agencja innowacji Vinnova wraz z tamtejszymi Siłami Zbrojnymi uruchomiła finansowanie trzech kluczowych inicjatyw:
- opracowywanie innowacji dla nowoczesnego pola walki,
- współpraca sektora cywilnego z wojskiem,
- akceleracja rozwiązań technologicznych podwójnego zastosowania.
Programy te są skierowane do małych i średnich przedsiębiorstw, a ich rozwiązania mają odpowiadać na priorytety określone przez NATO. O sukcesie tej strategii świadczy fakt, że od 2024 roku finansowanie programu wzrosło dwukrotnie.
Przykłady z Estonii i państw nordyckich jasno pokazują, że komercjalizacja technologii obronnych to proces wymagający stworzenia całego ekosystemu współpracy. Sprawne łączenie przedsiębiorców, naukowców i inwestorów z ostatecznymi użytkownikami jest kluczowe nie tylko dla bezpieczeństwa, ale także dla zdolności nowoczesnych gospodarek do tworzenia innowacji.
Raport został przygotowany w ramach projektu „Inno_LAB " dofinansowanym w ramach Programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027”, Priorytet FENG.02 Środowisko sprzyjające innowacjom, działanie FENG.02.14. Beneficjentem projektu jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii, a Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości pełni rolę partnera w projekcie.
