UE inwestuje w polskie technologie obronne. Naukowcy z WAT wzmocnią bezpieczeństwo Europy

W połowie kwietnia 2026 r. Komisja Europejska zatwierdziła listę najnowszych projektów, które otrzymają wsparcie z EDF – głównego unijnego instrumentu wspierającego współpracę badawczo-rozwojową w sektorze obronnym. Do końca 2026 r. zostaną podpisane umowy z 57 wybranymi konsorcjami. Program podzielono na 17 obszarów tematycznych, wśród których za kluczowe uznano m.in. obronę przed dronami, bezpieczeństwo wschodniej flanki, obronę przeciwlotniczą oraz domenę kosmiczną.

Polskie podmioty biorą udział w 27 projektach o łącznej wartości około 571 mln euro. Wśród nich kluczową rolę odegra Wojskowa Akademia Techniczna. Szczegółowe informacje na temat wszystkich rozstrzygnięć można znaleźć na stronach Komisji Europejskiej.

MIDAS: Sztuczna inteligencja w służbie dowodzenia

Pierwszy z projektów, MIDAS (Middleware for Intelligent Defense AI Dialogue Systems), skupia się na stworzeniu platformy AI zaprojektowanej specjalnie dla potrzeb wojska. Pracami w WAT kieruje dr hab. inż. Marcin Kowalski, prof. WAT z Instytutu Optoelektroniki. Projekt, którego budżet wynosi 5 mln euro, koordynowany jest przez podmiot z Grecji, a obok WAT polskim uczestnikiem jest Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

– Integrujemy duże modele językowe (LLM) z operacjami obronnymi, tak aby stanowiły niezawodne i przejrzyste elementy systemów wspomagania decyzji. Modele te nie będą już izolowanymi narzędziami zaplecza technicznego, lecz zostaną wbudowane w operacyjne procesy robocze. Operatorzy będą się z nimi porozumiewać w sposób bezpieczny i oparty na rolach. Modułowa konstrukcja i ustrukturyzowane procesy informacji zwrotnej to podstawa do stopniowego wdrażania możliwości AI w środowiskach obronnych zgodnie z potrzebami operacyjnymi i obowiązkami regulacyjnymi – mówi dr hab. inż. Marcin Kowalski.

SWORD: Nowoczesna broń przeciwko okrętom podwodnym

Drugi projekt, SWORD (Stand-off Anti-Submarine Warfare Operations by Remote Deployment), o budżecie 20 mln euro, ma na celu stworzenie systemu do zwalczania okrętów podwodnych. Rozwiązanie to ma wyróżniać się małą powierzchnią i możliwością stosowania na wielu platformach bojowych, działając przy tym w sposób ciągły, bez względu na pogodę. Projektem kieruje dr inż. Kamil Sybilski z Wydziału Inżynierii Mechanicznej (WIM), a koordynatorem jest podmiot z Niemiec.

– Od sensora do strzelca – w takim łańcuchu podwodne cele będą wykrywane, śledzone, klasyfikowane i zwalczane z bezpiecznej odległości minimum 40 mil morskich. W projekcie SWORD innowacją będzie zastosowanie pocisku VLWT, kompaktowej, naddźwiękowej rakiety przeciwskrętowej ASROC, a także opracowanie kompleksowego systemu z niskim wskaźnikiem fałszywych alarmów i wysoką dokładnością lokalizacji. WAT odpowiada w tym projekcie za analizę aktualnych systemów dostarczania bezzałogowych statków powietrznych (UAV) do rozmieszczania czujników, prowadzenie symulacji wydajności platform dla różnych scenariuszy i warunków oraz identyfikowanie potencjalnych luk technologicznych – wyjaśnia dr inż. Kamil Sybilski z Instytutu Mechaniki i Inżynierii Obliczeniowej WIM.

R3DSURFIN: Części dla wojska z drukarek 3D

Trzecie przedsięwzięcie to R3DSurfin, które skupia się na technice druku 3D z metalu. Celem jest stworzenie metod szybkiego wytwarzania części zamiennych dla wojska z takich materiałów jak stal, aluminium czy stopy tytanu. Projektem, którego budżet to 3,7 mln euro, kieruje dr inż. Krzysztof Grzelak z Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT, a koordynatorem jest podmiot z Hiszpanii.

– Opracujemy komplementarny proces wytwarzania elementów m.in. uzbrojenia i sprzętu wojskowego z zastosowaniem technologii przyrostowych, czyli druku 3D z metali, takich jak stal, aluminium i stopy tytanu, stosowane w obronności. W projekcie powstanie nowy sprzęt i oprogramowanie. Opracujemy również wytyczne projektowania i wykańczania powierzchni, a także metody obróbki końcowej, która uwzględni warunki wytwarzania techniką druku 3D z metalu oraz kształt części. WAT zbada, jak innowacyjne techniki obróbki postprocesowej tj. Electrochemical Polishing (EP) i Magnetorheological Polishing Fluid (MPF) wpływają na trwałość zmęczeniową drukowanych części – tłumaczy dr inż. Krzysztof Grzelak z Instytutu Robotów i Konstrukcji Maszyn WIM.