Kondycja finansowa Polaków. Niemal co czwarta osoba martwi się o swój budżet

Finax opublikował najnowszy odczyt Financial Wellness Index (FWI). Wskaźnik mierzący dobrostan finansowy polskiego społeczeństwa wyniósł 47 pkt na 100 możliwych, co oznacza wzrost w porównaniu z początkiem ubiegłego roku (Q1 2025: 46 pkt).

Nastroje finansowe Polaków

Badanie pokazuje m.in. z jakimi nastrojami Polacy weszli w nowy rok. Pod koniec 2025 roku 43 proc. Polaków uważało swoją sytuację materialną za przeciętną, natomiast 29 proc. oceniło ją pozytywnie, a 29 proc. negatywnie. Swoją sytuację materialną wyraźnie bardziej optymistycznie oceniają mężczyźni, osoby z pokolenia Z (18–24 lata) oraz respondenci aktywni zawodowo. Na pytanie o to, czy w ostatnich trzech miesiącach ich sytuacja ekonomiczna uległa poprawie, twierdząco odpowiedziało 22 proc. ankietowanych. Największa grupa – 42 proc. – nie zauważyła większych zmian, natomiast 36 proc. określiło obecną kondycję jako neutralną, ani dobrą, ani złą.

Do systematycznego odkładania pieniędzy przyznaje się 35 proc. badanych. Jednocześnie 26 proc. deklaruje, że raczej nie oszczędza lub nie robi tego wcale, a 38 proc. gromadzi środki jedynie od czasu do czasu. W czwartym kwartale nie było widocznych różnic między kobietami a mężczyznami, natomiast częściej nawyk oszczędzania wykazują przedstawiciele pokolenia millenialsów, czyli osoby w wieku 35–44 lata.

Polacy martwią się o pieniądze

Dane za ostatni kwartał poprzedniego roku wskazują, że poziom stresu finansowego nie eskaluje, ale nadal pozostaje trwałym elementem wielu gospodarstw domowych. 41 proc. respondentów deklaruje brak lub niski poziom stresu, jednak niemal co czwarta osoba odczuwa wysoki poziom napięcia związanego z finansami. Silniej swoimi finansami stresują się kobiety oraz osoby młodsze, zwłaszcza w wieku 25–34 lata.

– Stres związany z finansami ma charakter raczej chroniczny, nie kryzysowy. Utrzymuje się na umiarkowanym poziomie, ale systematycznie dotyka tych samych grup. Co ciekawe, emeryci i renciści, mimo obiektywnie niższych dochodów, deklarują niższy stres niż osoby w wieku produkcyjnym, co pokazuje znaczenie przewidywalności dochodu – mówi Klaudia Sibielak, ekspertka ds. finansów osobistych z Finax.

Oszczędności Polaków

Autorzy raportu  Financial Wellness Index wyszczególnili typy postaw finansowych Polaków, w zależności od poziomu osiąganego dobrostanu finansowego.

• Chomiki (36% badanych) – przeciętne oszczędności (na max. 6 miesięcy), średnia sytuacja finansowa, umiarkowany poziom stresu.
•  Płotki (27% badanych) – oszczędzanie „od przypadku do przypadku”, niewielkie kwoty, słaba ocena sytuacji materialnej, duży stres.
•  Pszczoły (22% badanych) – Regularne oszczędzanie, pozytywna ocena sytuacji finansowej, niewielki poziom stresu.
•  Myszy (10% badanych) – brak oszczędności, negatywna ocena sytuacji materialnej, wysoki poziom stresu w kontekście finansów.
•  Rekiny (5% badanych) – duża poduszka finansowa, regularnie uzupełniana, stabilność i spokój finansowy.

Eksperci Finax zwracają uwagę, że sporym wyzwaniem jest przejęcie od samego oszczędzania do świadomego, długoterminowego oszczędzania.

– Oszczędzanie to pierwszy i absolutnie niezbędny krok, ale samo w sobie nie wystarczy, by zbudować finansowe bezpieczeństwo na lata, a przede wszystkim na emeryturę. Jeśli chcemy przejść z finansowej „średniej” do realnego spokoju i poczucia komfortu, musimy pozwolić pieniądzom pracować. Najlepiej robić to w sposób pasywny i długoterminowy – poprzez szeroko zdywersyfikowane portfele oparte na globalnych funduszach ETF, regularne wpłaty i konsekwencję, a nie próby „łapania okazji”, np. angażując się w rynek zdradliwych kryptowalut – podsumowuje ekspertka z Finax.