Ministerstwo podsumowuje system kaucyjny. Zdaniem resortu dobrze działa

System kaucyjny wystartował w październiku 2025 roku.

Pierwsze miesiące systemu kaucyjnego

Ministerstwo Klimatu i Środowiska w oficjalnym komunikacie zaznaczyło, że zostało zwróconych blisko 28 mln opakowań. Wiceminister klimatu Anita Sowińska wyjaśniła, że rozbieżność między liczbą opakowań wprowadzonych na rynek a tymi, które zostały odzyskane, jest czymś normalnym. Wynika to z czasu, jaki upływa od momentu sprzedaży produktu do jego zużycia i późniejszego zwrotu opakowania. Podkreśliła jednocześnie, że system funkcjonuje zgodnie z założeniami i szybko się rozwija, zwłaszcza od początku bieżącego roku.

Resort klimatu przypomniał także, że równolegle działają systemy zbiórki szklanych butelek wielokrotnego użytku. Po zmianie przepisów będą one funkcjonować do 2028 roku. Nowe regulacje pozwalają zwracać szklane butelki bez konieczności okazywania paragonu, co – według ministerstwa – ma ułatwić korzystanie z systemu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 m² oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie dołączą do systemu, muszą przyjmować oznaczone opakowania niezależnie od tego, jakiej marki był produkt. Zbiórka takich opakowań może odbywać się zarówno ręcznie, jak i przy użyciu specjalnych automatów.

Głównym zadaniem systemu kaucyjnego jest spełnienie wymogów Unii Europejskiej dotyczących poziomu recyklingu. W latach 2025–2028 planuje się osiągnięcie 77 proc. selektywnej zbiórki dla jednorazowych butelek plastikowych o pojemności do 3 litrów, metalowych puszek do 1 litra oraz szklanych butelek wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Od 2029 roku wymagany poziom zbiórki ma zostać zwiększony do 90 procent.

Wyzwania związane z systemem kaucyjnym

Nie obyło się bez problemów. Jak system wygląda w praktyce? Z badania przeprowadzonego przez firmę ARC Rynek i Opinia, którego wyniki opisała „Rzeczpospolita”, wynika, że aż 80 proc. respondentów kupiło już napój w butelce objętej systemem kaucyjnym. Jednocześnie 35 proc. z tych osób nie oddało później butelki do sklepu, aby odebrać zapłaconą wcześniej kaucję. Autorzy badania twierdzą, że kwota 50 gr za jedno plastikowe opakowanie może być dla wielu osób mało atrakcyjna.

Jak zwraca uwagę wp.pl, w wielu sklepach nie ma automatów do zbierania butelek, albo padły one ofiarą awarii. Ponadto wiele sklepów zaczęło sprzedawać napoje w opakowaniach nieobjętych systemem, ponieważ zbiórka okazała się dla nich zbyt dużym wyzwaniem.

Na czym polega system kaucyjny?

System kaucyjny to mechanizm, dzięki któremu przy zakupie napoju w określonym opakowaniu płacimy dodatkową kaucję, którą możemy odzyskać, zwracając puste opakowanie do sklepu. Zwrot kaucji obejmuje: butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów (kaucja w wysokości 50 gr) i metalowe puszki do 1 litra (kaucja w wysokości 50 gr), a także szklane butelki wielorazowego użytku o pojemności do 1,5 litra (kaucja 1 zł).