Polska ma najliczniejszą kadrę specjalistów AI, a Europa Środkowa jest gotowa na technologiczną suwerenność
Badanie objęło 11 państw, analizując aż 33 wskaźniki i 363 punkty danych w trzech kluczowych filarach: Środowisko (regulacje i infrastruktura), Zasoby (talenty i finanse) oraz Wdrożenie (adopcja w biznesie i nauka).
Polska liderem skali i infrastruktury
Nasz kraj plasuje się w ścisłej czołówce największych i najbardziej ugruntowanych rynków AI. Polska dominuje tam, gdzie liczy się skala: posiadamy największe moce obliczeniowe HPC w regionie, notujemy najwyższy wolumen publikacji naukowych oraz skupiamy najliczniejszą kadrę specjalistów AI.
Fundamenty te wspiera dojrzałe otoczenie instytucjonalne. W listopadzie 2024 roku rząd ogłosił powstanie Funduszu Sztucznej Inteligencji o wartości ok. 235 mln euro (1 mld zł) oraz powołanie Rady AI. Co więcej, Polska zajmuje trzecie miejsce w Unii Europejskiej pod względem dojrzałości otwartych danych. Naszą infrastrukturę napędza konsorcjum PL-Grid oraz Narodowe Centrum Kompetencji Obliczeniowych EuroHPC, co daje nam pozycję lidera mocy obliczeniowej w regionie.
W samym 2024 roku polskie firmy zainwestowały w AI 1,8 mld zł, a 80% przedsiębiorstw planuje zwiększenie tych wydatków w najbliższych dwóch latach. Razem z Czechami współprowadzimy w zestawieniu pod względem głębokości adopcji AI w biznesie.
Nowy podział regionu: Strategia ważniejsza niż wielkość
Indeks pokazuje, że Europa Środkowo-Wschodnia dzieli się na kraje, które będą kształtować AI w Europie, oraz te, które będą ją jedynie konsumować. Czołówkę rankingu tworzą:
- Estonia – lider dojrzałości instytucjonalnej i potencjału badawczego.
- Słowenia – wyróżniająca się zasobami STEM.
- Litwa – skutecznie wykorzystująca otwarte dane i przyspieszająca wdrożenia.
- Polska – korzystająca z efektu skali i zaplecza naukowego.
- Czechy – skoncentrowane na komercjalizacji badań.
Na drugim biegunie znalazły się Chorwacja, Łotwa i Bułgaria, które wciąż budują podstawowe fundamenty. Raport wskazuje, że o sukcesie nie decyduje wielkość kraju, ale jakość zarządzania i ambicje instytucjonalne. Przykładowo, Węgry wdrażają obecnie nową politykę AI, Rumunia wzmacnia otoczenie regulacyjne, a Słowacja buduje przewagi w wybranych obszarach, takich jak ulgi podatkowe czy systemy kształcenia.
Głos ekspertów: Luka inwestycyjna i potencjał regulacyjny
O znaczeniu raportu mówi Tomasz Snażyk, CEO AI Chamber:
– Europa Środkowo-Wschodnia przez lata budowała fundamenty niezbędne do rozwoju sztucznej inteligencji: odpowiednie ramy regulacyjne, zasoby talentów, a na części rynków również zaawansowaną infrastrukturę operacyjną. Dotychczas brakowało jednak narzędzia, które pozwalałoby w sposób obiektywny i porównywalny ocenić skalę tego potencjału. CEE AI Index wypełnia tę lukę i dostarcza danych, które powinny stanowić istotny punkt odniesienia dla firm, inwestorów i instytucji planujących strategie AI w Europie w najbliższych latach.
Z kolei Mark Boris Andrijanič, były minister ds. transformacji cyfrowej Słowenii, zwraca uwagę na przewagi konkurencyjne:
– Region CEE dysponuje jednymi z najsilniejszych talentów AI w Europie, choć wciąż mierzy się z istotną luką inwestycyjną względem Europy Zachodniej. Liderzy indeksu – Estonia, Litwa i Słowenia – pokazują jednak, że o sukcesie coraz częściej decydują jakość instytucji i strategia rozwoju, a nie skala gospodarki. Indeks dostarcza dodatkowych argumentów przemawiających za większym napływem inwestycji do regionu.
Co wymaga poprawy?
Mimo sukcesów, Polska ma obszary do poprawy. Indeks wskazuje na słabość środowisk testowych (tzw. sandboxów), niewystarczającą integrację AI w programach nauczania oraz niską aktywność spinoutów uczelnianych.
Eksperci przewidują, że nadchodzący unijny AI Act może pogłębić podziały. Kraje takie jak Estonia, Polska i Czechy, dzięki dojrzałym ramom prawnym, mogą przekuć nowe regulacje w zaufanie inwestorów. Dla państw pozostających w tyle wyzwanie będzie podwójne: doganianie liderów przy jednoczesnym dostosowaniu się do skomplikowanych przepisów unijnych.
Warto dodać, że w obszarze regulacji region CEE już teraz wyprzedza globalną średnią, co potwierdzają dane z Oxford Insights' Government AI Readiness Index 2025. To sygnał dla świata, że Europa Środkowa jest gotowa na technologiczną suwerenność.
Pełny indeks, metodologia i profile krajów są dostępne na stronie: http://ceeindex.ai
