Rower gastronomiczny i obiady terapeutyczne. Zobacz, jaka pomoc dla mieszkańców pojawi się w gminach

Nowoczesne usługi społeczne

Projekt, przygotowany przez Fundację Fundusz Współpracy, dysponuje budżetem przekraczającym 20,7 mln zł, z czego aż 14 mln trafi bezpośrednio do samorządów w formie grantów. Celem jest wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu nowoczesnych usług dla mieszkańców.

Z programu skorzysta około 75 samorządów z całego kraju. Każdy z nich może ubiegać się o dofinansowanie w wysokości do 300 tys zł. Pierwszy nabór wniosków zaplanowano już na styczeń i luty. Kolejne szanse na zdobycie funduszy pojawią się w kwietniu 2026 roku oraz jesienią tego samego roku. Projekt potrwa do marca 2028 r.

Nie tylko pieniądze, ale i konkretne rozwiązania

W ramach inicjatywy wybrano 30 gotowych innowacji, które samorządy będą mogły wdrażać na swoim terenie. Rozwiązania te podzielono na sześć kluczowych obszarów:

• aktywizacja lokalnych społeczności,
• rozwój i edukacja dzieci oraz młodzieży,
• walka z wykluczeniem społecznym,
• wsparcie seniorów,
• pomoc osobom ze szczególnymi potrzebami i ich opiekunom,
• zrównoważony rozwój.

Od maja tego roku samorządy otrzymają także wsparcie merytoryczne – szkolenia, mentoring oraz dostęp do forów wymiany doświadczeń, co ma ułatwić im skuteczne reagowanie na problemy mieszkańców.

Jak innowacje zmienią życie mieszkańców?

W ramach programu samorządy mogą wybierać spośród 30 gotowych modeli wsparcia. Poniżej przedstawiamy szczegółowe opisy przykładowych innowacji, które pokazują, jak w praktyczny sposób można połączyć aktywizację seniorów, wsparcie dzieci oraz integrację osób z niepełnosprawnościami.

1. Mobilny Asystent Społeczności Lokalnej – pomoc, która przyjeżdża na rowerze

Często osoby najbardziej potrzebujące wsparcia unikają wizyt w urzędach czy ośrodkach pomocy społecznej. Ta innowacja przełamuje bariery formalne. Pracownik socjalny staje się animatorem, który dociera do mieszkańców w nieformalny sposób – korzystając z roweru gastronomicznego. Dzięki temu, przy kawie czy przekąsce, łatwiej jest zdiagnozować potrzeby lokalnej społeczności i przekazać ważne informacje tym, którzy boją się instytucji.

2. Uważniaki – emocjonalne wsparcie dla najmłodszych

Dzieci w wieku przedszkolnym (4-6 lat) często mają trudności z rozumieniem i nazywaniem tego, co czują. „Uważniaki” to system wsparcia, który oferuje specjalne przewodniki dla nauczycieli i rodziców. Dzięki nim dorośli uczą się, jak pomagać dzieciom w budowaniu świadomości emocjonalnej. To inwestycja w zdrowie psychiczne najmłodszych, ucząca ich radzenia sobie z emocjami już od pierwszych lat życia.

3. Aktywni w kulturze – wolontariat bez barier

Innowacja ta skupia się na osobach z niepełnosprawnościami intelektualnymi, które są bierne zawodowo. Projekt pozwala im na bezpieczne wejście w rolę wolontariuszy w instytucjach kultury. Dzięki temu osoby te stają się widoczne w przestrzeni publicznej, zyskują poczucie sprawstwa i realnie uczestniczą w życiu społecznym, co jest kluczowe w przeciwdziałaniu ich wykluczeniu.

4. Rezydenci historii – seniorzy w roli lokalnych przewodników

Samotność i poczucie braku bycia potrzebnym to jedne z największych problemów osób starszych. Program „Rezydenci historii” zmienia seniorów powyżej 60. roku życia w profesjonalnych przewodników turystycznych po ich własnym miejscu zamieszkania. To rozwiązanie daje im szansę na samorealizację i zdobycie uznania, a jednocześnie pozwala wykorzystać ich ogromną wiedzę o lokalnej historii w kontaktach z innymi ludźmi.

5. Obiady terapeutyczne – wsparcie dla seniora i opiekuna

To rozwiązanie łączy dwie ważne potrzeby. Z jednej strony zapewnia seniorom wysokiej jakości posiłki dostosowane do ich diety, co odciąża ich opiekunów i pozwala starszym osobom dłużej zachować samodzielność we własnym domu. Z drugiej strony, w przygotowanie i dostarczanie obiadów angażowane są osoby z niepełnosprawnościami intelektualnymi. Dzięki temu rozwijają one swoje umiejętności społeczne i zawodowe, przygotowując się do większej aktywności na rynku pracy.

6. Cenny Plastik – ekologia i kreatywność w jednym

W obliczu problemów z zanieczyszczeniem środowiska, ta innowacja stawia na edukację przez działanie. W samorządach powstanie przestrzeń edukacyjno-twórcza, w której mieszkańcy dowiedzą się, jak mądrze gospodarować odpadami. Co ważne, nie skończy się na teorii – każdy będzie mógł samodzielnie stworzyć przedmioty z odzyskanego plastiku, ucząc się w praktyce, że odpady mogą stać się wartościowym surowcem.

Wsparcie tam, gdzie jest najbardziej potrzebne

Projekt jest współfinansowany z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Inicjatywa ma pomóc samorządom w utrzymaniu wysokiej jakości usług społecznych w czasie, gdy ich możliwości finansowe i kadrowe są wystawiane na próbę przez zmiany demograficzne.

Kluczem do sukcesu ma być zachowanie aktywności seniorów, co bezpośrednio przekłada się na ich lepsze zdrowie i jakość życia. Dzięki „Innowacjom w samorządzie” polskie gminy mają szansę stać się miejscami bardziej przyjaznymi dla każdej grupy wiekowej.