Miliardy złotych na finansowanie firm. Mikroprzedsiębiorcy mogą pożyczać także poza bankami

Umowy podpisane w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej otworzyły drogę do uruchomienia finansowania dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), przekazanym do unijnego programu InvestEU, do firm ma trafić blisko 7 mld zł kredytów objętych gwarancjami Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI).

Mechanizm ogranicza ryzyko po stronie finansującego. Dzięki temu bank może zaoferować przedsiębiorcy korzystniejsze warunki, np. niższe wymagania dotyczące zabezpieczeń, dłuższy okres spłaty lub mniejszy wkład własny. Gwarancje mają objąć około 10 tys. przedsiębiorstw, ale uzyskanie kredytu nadal zależy od spełnienia warunków programu i oceny zdolności kredytowej.

Mikrofinansowanie nie tylko dla klientów banków

Najmniejsze firmy mogą korzystać również z instrumentów przeznaczonych specjalnie dla nich. W ramach gwarancji Investmax, wspieranej przez EFI, Bank Gospodarstwa Krajowego wyodrębnił rozwiązanie dla mikroprzedsiębiorców. Przy kredytach do 215 825 zł gwarancja jest bezpłatna. Ostateczną decyzję w sprawie finansowania podejmuje jednak bank.

Nie każda firma spełni jego wymagania. Problemem bywają krótka historia działalności, sezonowe przychody czy niewystarczające zabezpieczenia. Dlatego unijny system obejmuje także instytucje pozabankowe, które mogą udzielać mikrofinansowania.

Warunkiem jest m.in. przestrzeganie Europejskiego Kodeksu Dobrego Postępowania w zakresie Udzielania Mikrokredytów. Dokument określa standardy zarządzania, oceny ryzyka, raportowania i relacji z klientami. Zgodność z wymogami potwierdza niezależny audyt. Według listy Komisji Europejskiej z 17 czerwca 2026 r. w Polsce certyfikat posiada jedna instytucja pozabankowa – NovaLend.

Spółka działa na rynku finansowania przedsiębiorstw. Zgodnie z raportem za 2024 r. udzieliła 216 pożyczek o łącznej wartości 28,6 mln zł. Korzysta również z gwarancji InvestEU udzielonej przez EFI na 15 mln euro i uczestniczy w programie SIFTA prowadzonym przez Europejski Bank Inwestycyjny. Od stycznia do sierpnia 2026 r. średnia wartość udzielonego przez nią finansowania wyniosła około 126,8 tys. zł.

Algorytm pomaga ocenić ryzyko

Wykorzystanie gwarancji unijnych może ułatwić finansowanie firmom, które w tradycyjnej ocenie kredytowej wypadają słabiej. Chodzi m.in. o przedsiębiorstwa działające od niedawna lub uzyskujące sezonowe przychody.

– Gwarancja EFI pozwala pożyczkodawcy wziąć na siebie więcej ryzyka przy firmach, które w standardowej ocenie wypadają słabiej, na przykład działających od niedawna albo z sezonowymi przychodami. W zamian Unia sprawdza, jak oceniamy klientów, jak pokazujemy pełny koszt finansowania i jak uzasadniamy decyzje. Nie oceniamy wyłącznie historii firmy. Nasz model analizuje bieżące dane z rachunku i prognozuje, jak przedsiębiorstwo poradzi sobie ze spłatą w różnych scenariuszach, choćby przy spadku obrotów w słabszym sezonie. Dzięki wykorzystaniu algorytmu decyzję o finansowaniu możemy podjąć w ciągu kilkunastu godzin – mówi Damian Sapielak, COO NovaLend.

Liczy się nie tylko dostępna pula pieniędzy

Banki i instytucje pozabankowe mogą korzystać z unijnych instrumentów gwarancyjnych, ale różnią się sposobem oceny klientów, wymaganymi dokumentami i dostępnymi kwotami. Gwarancja ogranicza ryzyko finansującego, nie oznacza jednak automatycznej zgody na pożyczkę.

Dla mikroprzedsiębiorcy szukającego np. 100 tys. zł na rozwój lub bieżącą działalność znaczenie ma więc nie tylko skala unijnego wsparcia, ale również to, jak konkretna instytucja ocenia jego firmę i jakie warunki proponuje.

Checklista dla mikrofirm. Jak przygotować się do pozyskania finansowania?

Przed złożeniem wniosku o kredyt lub mikropożyczkę warto sprawdzić kilka kwestii:

• Określ potrzebną kwotę. Ustal, ile pieniędzy potrzebujesz i na co je przeznaczysz – np. zakup sprzętu, zatowarowanie czy utrzymanie płynności finansowej.
• Przygotuj dane finansowe. Zbierz informacje o przychodach, kosztach, zobowiązaniach i przepływach na rachunku firmowym.
• Sprawdź wymagania finansującego. Zapytaj o staż działalności, wymagane dokumenty, zabezpieczenia i kryteria oceny wniosku.
• Porównaj całkowity koszt. Zwróć uwagę na oprocentowanie, prowizje, opłaty dodatkowe i łączną kwotę do spłaty.
• Zapytaj o gwarancje unijne. Sprawdź, czy dana oferta korzysta z instrumentów InvestEU lub innych form wsparcia oraz jakie warunki trzeba spełnić.
• Rozważ różne ścieżki finansowania. Porównaj oferty banków i instytucji pozabankowych, zwracając uwagę na różnice w ocenie ryzyka i warunkach umowy.
• Oceń bezpieczeństwo spłaty. Sprawdź, czy rata będzie możliwa do uregulowania również przy spadku przychodów lub w słabszym sezonie.

Ważne: unijna gwarancja ogranicza ryzyko po stronie instytucji finansującej, ale nie zapewnia automatycznego przyznania pieniędzy. Przed podpisaniem umowy należy dokładnie sprawdzić jej warunki i dopasować zobowiązanie do możliwości finansowych firmy.