Karol Nawrocki podpisał ważną ustawę. Zmiany dotyczą milionów Polaków

Nowe przepisy mają uprościć rozliczenia przy zakończeniu zatrudnienia i ograniczyć biurokrację po stronie pracodawców.

Prawo do urlopu wypoczynkowego. Co gwarantuje Kodeks pracy?

Każdemu pracownikowi przysługuje coroczny, nieprzerwany i płatny urlop wypoczynkowy. Jego wymiar uzależniony jest od stażu pracy i wynosi:

• 20 dni – przy stażu krótszym niż 10 lat,

• 26 dni – po osiągnięciu co najmniej 10 lat stażu.

Do stażu pracy wlicza się nie tylko okresy zatrudnienia, ale również lata nauki. Istotne jest jednak to, że uwzględnia się wyłącznie najwyższy ukończony poziom edukacji – okresów tych nie sumuje się.
Przykładowo: ukończenie szkoły zawodowej zwiększa staż o maksymalnie trzy lata, liceum – o cztery lata, a studiów wyższych – nawet o osiem lat.

Zaległy urlop a odpowiedzialność pracodawcy

Niewykorzystany urlop przechodzi na kolejny rok kalendarzowy, jednak powinien zostać wykorzystany najpóźniej do 30 września. Brak odbioru urlopu nie rodzi konsekwencji dla pracownika, ale może być problemem dla pracodawcy.

To właśnie pracodawca ponosi odpowiedzialność za dopuszczenie do kumulowania urlopów. W skrajnych przypadkach grozi za to grzywna od 1 tys. zł do 30 tys. zł. Warto pamiętać, że roszczenie o udzielenie zaległego urlopu przedawnia się dopiero po trzech latach.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Kiedy przysługuje?

Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługuje wyłącznie w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jest to forma finansowej rekompensaty za dni wolne, których pracownik nie zdążył wykorzystać.

Wysokość świadczenia odpowiada wynagrodzeniu, jakie pracownik otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Składniki zmienne obliczane są na podstawie średniej z ostatnich trzech miesięcy.

Nowe zasady wypłaty ekwiwalentu od 2026 r.

Dotychczas ekwiwalent należało wypłacić w dniu rozwiązania umowy, co w praktyce często oznaczało dodatkowe listy płac i osobne przelewy. Nowelizacja upraszcza te procedury.

Zgodnie z nowymi przepisami:

• ekwiwalent będzie wypłacany w terminie wypłaty wynagrodzenia,

• jeśli termin ten przypada przed ustaniem stosunku pracy – wypłata nastąpi w ciągu 10 dni od jego rozwiązania,

• gdy termin wypłaty wypadnie w dzień wolny – świadczenie trafi do pracownika dzień wcześniej.

Zmiany mają szczególne znaczenie dla firm z dużą rotacją pracowników oraz działów kadr i płac.

Elektroniczne dokumenty i zmiany w ZFŚS

Nowe przepisy rozszerzają również możliwość stosowania formy elektronicznej w prawie pracy. Dotyczy to m.in. wniosków urlopowych, informacji o monitoringu czy konsultacji z organizacjami związkowymi.

W ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych doprecyzowano natomiast zasady reprezentacji pracowników. Regulaminy ZFŚS będą teraz uzgadniane z co najmniej dwoma przedstawicielami załogi, a nie, jak dotychczas, z jednym.

Kiedy zmiany wchodzą w życie?

Ustawa podpisana 7 stycznia 2026 r. wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia. Oznacza to, że nowe zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop zaczną obowiązywać jeszcze w styczniu 2026 r.