Polacy budują pociąg nowej generacji. Będzie korzystał z trzech źródeł energii

Nowy pojazd pasażerski HEMU ma łączyć zasilanie z sieci trakcyjnej, energię zgromadzoną w bateriach oraz wodór wykorzystywany w ogniwach paliwowych. Takie rozwiązanie pozwoli mu poruszać się zarówno po zelektryfikowanych trasach, jak i odcinkach pozbawionych sieci trakcyjnej. W efekcie przewoźnicy będą mogli obsługiwać różne linie jednym składem, bez konieczności stosowania silnika Diesla.

Technologia jest przeznaczona przede wszystkim dla połączeń regionalnych i lokalnych, na których elektryfikacja całej infrastruktury byłaby kosztowna lub trudna do przeprowadzenia. Zastosowanie alternatywnych źródeł zasilania ma umożliwić bezemisyjną eksploatację pojazdu.

ABB integruje technologie w Polsce

Jednym z największych wyzwań w projekcie jest połączenie trzech źródeł energii w jeden sprawnie działający system. Poszczególne urządzenia muszą komunikować się ze sobą, a układ sterowania powinien odpowiednio rozdzielać energię w zależności od warunków na trasie i aktualnego zapotrzebowania pojazdu.

Za dostarczenie oraz integrację kluczowych elementów infrastruktury pokładowej odpowiada zespół ABB w Aleksandrowie Łódzkim, współpracujący z inżynierami PESA. Część podzespołów powstanie również w zakładach ABB we Włoszech i Szwajcarii. Następnie rozwiązania zostaną połączone z pozostałymi systemami pociągu w fabryce bydgoskiego producenta.

– W tym projekcie nie chodzi o dostarczenie kilku niezależnych urządzeń i zainstalowaniu ich na pojeździe kolejowym. System zarządzania energią będzie odpowiadał za współpracę trzech różnych źródeł energii i dostosowywanie sposobu pracy pojazdu do warunków na trasie. Wszystko musi tworzyć jeden spójny układ – mówi Dawid Szkucik z biznesu Systemów Napędowych ABB w Aleksandrowie Łódzkim.

Szansa dla kolei regionalnej

Potencjał takich rozwiązań jest związany z poziomem elektryfikacji europejskiej infrastruktury kolejowej. Według danych Eurostatu przytoczonych w materiale źródłowym sieć trakcyjna obejmuje niespełna 60 proc. linii kolejowych w Unii Europejskiej. Na pozostałych trasach alternatywne systemy napędowe mogą stanowić sposób na ograniczenie wykorzystania taboru spalinowego bez konieczności kosztownej modernizacji infrastruktury.

– Możliwość korzystania z trzech źródeł energii daje przewoźnikowi znacznie większą swobodę w planowaniu tras. Pociąg nie zatrzymuje się wraz z końcem sieci trakcyjnej. Może kontynuować jazdę bez silnika Diesla, wykorzystując wodór i energię zgromadzoną w bateriach. To istotne tam, gdzie pełna elektryfikacja linii nie miałaby ekonomicznego uzasadnienia – dodaje ekspert.

Projekt HEMU stanowi również kolejny etap rozwoju polskich kompetencji w obszarze kolei wodorowej. Zespoły PESA i ABB współpracowały wcześniej przy projekcie lokomotywy wodorowej, zakończonym w 2021 r. Teraz doświadczenia zdobyte przy tamtym przedsięwzięciu są wykorzystywane przy bardziej złożonym pojeździe pasażerskim.

Jak podkreśla Dawid Szkucik, coraz większe znaczenie ma nie tylko produkcja kolejowych urządzeń, ale również projektowanie systemów i koordynowanie zaawansowanych przedsięwzięć technologicznych. Kompetencje rozwijane przy HEMU mogą w przyszłości znaleźć zastosowanie także na innych europejskich rynkach, poszukujących alternatyw dla pociągów spalinowych.