Sąd zdecydował w sprawie Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Co może się zmienić?

Sąd rozpatrzył sprawę Strefy Czystego Transportu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał za nieważne niektóre przepisy uchwały dotyczącej strefy czystego transportu (SCT) w mieście. Kontrowersje dotyczyły m.in. definicji „mieszkańca Krakowa” oraz zasad zwolnień z opłat dla starszych samochodów. Decyzja sądu wywołała mieszane reakcje, a przeciwnicy uchwały zapowiadają złożenie kasacji.

W środę sąd rozpatrywał skargę wojewody małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara (PSL) na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie SCT. Część zarzutów została uwzględniona – sąd unieważnił wybrane przepisy, ale większość skargi oddalił. Sąd zakwestionował także obszar obowiązywania SCT (61 proc. powierzchni miasta) oraz uznał zasady dotyczące organizacji ruchu w strefie za zbyt ogólnikowe.

Jeden z unieważnionych zapisów dotyczył zwolnienia z opłat pacjentów korzystających z placówek medycznych finansowanych przez NFZ, z pominięciem tych prywatnych. Sędzia Ewa Michna podkreśliła, że "nie ma podstaw do różnicowania zwolnień dla pacjentów w zależności od rodzaju placówki medycznej".

Co się może zmienić po wyroku?

Magistrat Krakowa zapowiedział, że zmieni przepisy, aby zwolnienia obejmowały także pacjentów korzystających z prywatnych placówek medycznych. Jednocześnie urząd miasta podkreślił, że sąd nie zakwestionował ani zasadności, ani granic strefy czystego transportu, co pozwala jej nadal funkcjonować. Z punktu widzenia kierowców na razie nie zmienia się zatem nic. Wyrok WSA nie jest prawomocny, nie ma także jego pisemnego uzasadnienia.

Protesty dotyczące STC

Strefa Czystego Transportu zaczęła obowiązywać 1 stycznia i obejmuje znaczną część Krakowa, mniej więcej obszar wewnątrz IV obwodnicy. Bez ponoszenia opłat mogą do niej wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające normy emisji spalin zapisane w uchwale. W przypadku samochodów benzynowych oraz z instalacją LPG wymagany jest standard co najmniej Euro 4 lub rok produkcji nie wcześniejszy niż 2005. Dla aut z silnikiem Diesla obowiązuje norma minimum Euro 6 — zarówno dla pojazdów osobowych, jak i ciężarowych — albo odpowiednio rok produkcji: od 2014 r. dla osobowych i od 2012 r. dla ciężarowych.

Jeżeli samochód nie spełnia tych kryteriów, kierowca musi uiścić opłatę za wjazd do strefy. Koszt wynosi 2,5 zł za godzinę, 5 zł za cały dzień lub 100 zł miesięcznie za poruszanie się po obszarze SCT. Stawki te będą stopniowo podnoszone w kolejnych latach, a od 2029 roku opłaty zostaną zniesione, jednocześnie wprowadzony zostanie całkowity zakaz wjazdu starszych pojazdów do strefy.

W sobotę, 10 stycznia 2025 roku w Krakowie przeciwnicy SCT wyszli na ulice. Jak podaje RMF FM, wiele osób zgromadziło się pod budynkiem Zarządu Dróg i Miasta Krakowa, a także pod Muzeum Narodowym. Protestowali nie tylko mieszkańcy Krakowa, ale również osoby z okolicznych miejscowości. Zdaniem protestujących SCT uderza w osoby o niższych dochodach, których nie stać na zakup pojazdu spełniającego normy.  Zwracają też uwagę na problemy logistyczne, takie jak brak wystarczającej liczby parkingów typu Park&Ride, co utrudnia przesiadkę na komunikację miejską.