Polska zgarnia 41 proc. inwestycji w startupy w Europie Środkowo-Wschodniej, ale trafia do niej tylko 15 proc. pieniędzy. Dlaczego?

Polska odpowiadała za 41 proc. wszystkich inwestycji w startupy w Europie Środkowo-Wschodniej w trzecim kwartale 2026 r. Na 118 transakcji w regionie aż 48 dotyczyło polskiego rynku. Jednak pod względem wartości kapitału Polska zajęła dopiero trzecie miejsce.

Według raportu Vestbee z 27 października startupy z regionu zdobyły łącznie około 632 mln euro. Do polskich firm trafiło 93 mln euro, czyli niespełna 15 proc. tej kwoty. Bułgaria przyciągnęła 200,6 mln euro, a Litwa 192 mln euro. Co więcej, choć liczba inwestycji w Polsce wzrosła z 44 do 48 względem poprzedniego kwartału, ich łączna wartość spadła o 34 proc. Jeszcze w drugim kwartale polskie startupy pozyskały 140 mln euro.

Polska ma dużo startupów, ale mało dużych inwestycji

Skąd tak duża różnica między liczbą transakcji a ich wartością? Przede wszystkim z etapu rozwoju firm, które zdobywają finansowanie. Z 48 inwestycji w Polsce aż 37 dotyczyło przedsiębiorstw na najwcześniejszych etapach działalności. Według raportu PFR Ventures i Inovo VC mediana wartości transakcji wyniosła 4,6 mln zł, czyli około 1,1 mln euro.

To pieniądze, które pozwalają startupom rozwijać technologię, zatrudniać specjalistów i zdobywać pierwszych klientów. Nie wystarczą jednak do finansowania globalnej ekspansji na skalę, którą osiągają największe firmy technologiczne.

Dla porównania bułgarski EnduroSat, producent technologii satelitarnych, zdobył w jednej transakcji 186,4 mln euro. Litewski Oxylabs, który rozwija rozwiązania do pozyskiwania danych z internetu, przyciągnął 118,2 mln euro od amerykańskiego Warburg Pincus. Te dwie inwestycje odpowiadały za 48 proc. wszystkich pieniędzy, które trafiły do startupów w regionie w trzecim kwartale.

Polskie sukcesy nie zawsze zasilają polskie statystyki

Polska ma również firmy, które zdobywają dziesiątki milionów dolarów. Przykładem jest Viktor, startup z polskimi korzeniami, który w drugim kwartale pozyskał 75 mln dolarów od inwestorów, w tym funduszu Accel.

Z kolei Pathway, firma współtworzona przez Zuzannę Stamirowską, zdobyła 30 mln dolarów finansowania przy wycenie 500 mln dolarów. Rozwija technologie sztucznej inteligencji, które mają wyjść poza architekturę modeli Transformer.

Część przedsiębiorstw z polskimi korzeniami lokuje swoje centrale w Stanach Zjednoczonych lub Europie Zachodniej. Tam szukają dużych klientów i funduszy, które mogą finansować kolejne etapy rozwoju.

Jak wynika z analizy GapMinder z 30 października, sześć firm z korzeniami w Europie Środkowo-Wschodniej, ale centralami za granicą, pozyskało w trzecim kwartale około 114 mln euro. To 18 proc. wszystkich inwestycji w regionie. Wśród nich znalazło się Pathway, które ma siedzibę w Palo Alto.

Nie oznacza to jednak, że pieniądze całkowicie omijają Polskę. Vestbee uwzględnia w swoich statystykach także firmy z regionalnymi korzeniami, które prowadzą działalność za granicą. Sama lokalizacja centrali nie przesądza więc o tym, czy dana inwestycja trafi do zestawienia.

Największe pieniądze przychodzą z zagranicy

Analiza funduszu GapMinder pokazuje jeszcze jedno. Spośród dziesięciu największych inwestycji w startupy regionu w trzecim kwartale tylko jednej przewodził fundusz, który koncentruje działalność na Europie Środkowo-Wschodniej. Za największymi transakcjami stały przede wszystkim instytucje ze Stanów Zjednoczonych. EnduroSat pozyskał kapitał od Riot Ventures i Atreides Management, a Oxylabs od Warburg Pincus.

Mniejsze inwestycje nadal finansują głównie fundusze regionalne. Gdy startup potrzebuje kilkudziesięciu lub kilkuset milionów euro na dalszy rozwój, zwykle musi szukać partnerów poza Europą Środkowo-Wschodnią.

W Polsce kapitał publiczny i publiczno-prywatny uczestniczył w transakcjach, które odpowiadały za 54 proc. wartości finansowania w trzecim kwartale. Jednocześnie inwestycje z udziałem funduszy międzynarodowych odpowiadały za ponad połowę wartości rynku. Obie grupy częściowo na siebie zachodzą, co potwierdzają dane PFR Ventures i Inovo VC.

Więcej pieniędzy dla regionu, ale mniej firm z finansowaniem

Na pierwszy rzut oka Europa Środkowo-Wschodnia ma powody do zadowolenia. Według danych BADideas.fund, które przywołuje GapMinder, od stycznia do września 2026 r. startupy regionu zdobyły 1,83 mld euro, o 25 proc. więcej niż rok wcześniej. Ale liczba inwestycji spadła z 464 do 320. Pięć największych transakcji przyniosło firmom aż 819 mln euro, czyli 45 proc. całego kapitału.

Po wyłączeniu tych pięciu inwestycji pozostałe startupy zdobyły około 1,01 mld euro. To o ok. 30 proc. mniej niż rok wcześniej. Co to oznacza? Że duża liczba młodych firm i dostępność pieniędzy na początek działalności nie gwarantują finansowania dalszego wzrostu.

Polska ma najbardziej aktywny rynek startupowy w regionie pod względem liczby inwestycji. Ale najnowsze dane pokazują, że o pozycji państw w zestawieniach finansowania coraz częściej decydują pojedyncze transakcje  przekraczające 100 mln euro. W trzecim kwartale takich inwestycji zabrakło na polskim rynku.