Google daje ponad 4 mln zł Uniwersytetowi Warszawskiemu. Na całym świecie wybrał tylko dziewięć uczelni
Polska nauka ma talenty, ale przegrywa o nie na dwóch frontach. Pierwszy to pieniądze: młody informatyk po doktoracie może pójść do biznesu albo wyjechać za granicę i zarabiać wielokrotnie więcej niż na uczelni. Drugi to sprzęt: nowoczesna sztuczna inteligencja potrzebuje ogromnej mocy obliczeniowej, a tej polskim laboratoriom brakuje. W środowisku akademickim ten rozjazd między ludźmi a infrastrukturą ma nawet swoją nazwę: „Compute-Talent Disconnect”.
Prof. Piotr Sankowski, który pokieruje nowym projektem, mówi o tym od dawna. W rozmowie z PAP przekonywał: „Mamy wybitnych młodych informatyków. (...) Kształcimy ich świetnie”. Problem w tym, że większość z nich nie wybiera kariery naukowej albo wyjeżdża z Polski. Jako jedną z przyczyn wskazywał zarobki – nawet profesor dostaje na uczelni ok. 10 tys. zł brutto, a młodzi naukowcy znacznie mniej.
Na co pójdą pieniądze
UW otrzymał 4,02 mln zł oraz 402 tys. zł w kredytach na usługi Google Cloud z globalnego programu Google.org „AI for Science Capacity Fund”. Środki sfinansują dwuletni projekt „Efficient AI-for-Science” (EAI-Sci), zaplanowany na lata 2027–2028.
Z grantu zostaną opłacone m.in. etaty dla doświadczonych inżynierów uczenia maszynowego, doktorantów i badaczy na stażach podoktoranckich. Ich zadaniem będzie współpraca z laboratoriami biologii molekularnej, chemii, genomiki i medycyny – tak, żeby AI trafiła tam, gdzie może przyspieszyć odkrycia.
– Główną barierą we wdrażaniu AI w naukach przyrodniczych nie jest brak samych modeli, lecz trudność w ich wydajnym i bezpiecznym dostosowaniu do specyficznych i złożonych danych naukowych – tłumaczy prof. Sankowski, kierownik projektu EAI-Sci. – Chcemy zbudować trwały most łączący badaczy z dziedzin biologii, chemii oraz medycyny z naukowcami zajmującymi się uczeniem maszynowym.
Nie od zera, tylko na miarę
Zespół z UW nie będzie budował własnych modeli AI od podstaw – to wymagałoby pieniędzy i sprzętu, jakich nie ma żadna polska uczelnia. Zamiast tego stworzy otwartą bibliotekę narzędzi, która pozwoli dopasować istniejące modele do konkretnych danych naukowych: symulacji ruchu cząsteczek, danych genetycznych, medycznych i klinicznych, a także trudnych problemów matematycznych. Biblioteka trafi do publicznego serwisu GitHub, więc skorzystać z niej będzie mógł każdy.
Drugi filar projektu to tzw. wyjaśnialna sztuczna inteligencja. Chodzi o to, żeby naukowiec wiedział nie tylko, co model przewidział, ale też dlaczego. W medycynie i biologii to warunek konieczny – wynik, którego nie da się wyjaśnić, nie przejdzie weryfikacji międzynarodowego środowiska naukowego.
Warszawa jako hub dla regionu
Projekt ma uczynić z UW centrum „AI for Science” dla całej Europy Środkowo-Wschodniej. W ramach programu stypendialnego „AI Translation Fellowship” doktoranci od uczenia maszynowego będą pracować bezpośrednio z zespołami biologów czy chemików. Uczelnia zorganizuje też warsztaty i bootcampy dla badaczy z całego regionu.
– Ponieważ Uniwersytet Warszawski udostępnia swoje prace na zasadach open source, mamy pewność, że wypracowane w ten sposób korzyści nie zostaną zatrzymane w murach jednego laboratorium – mówi Sepi Hejazi Moghadam, która w Google.org odpowiada za programy wspierające naukę.
Uczelnia podkreśla prestiż wyróżnienia. Według kanclerza UW Roberta Greya Uniwersytet Warszawski znalazł się w gronie zaledwie dziewięciu uczelni na świecie wybranych przez Google.org do tego programu. – Uczelnie nie są jedynie odbiorcami technologii, ale mogą i powinny być jej aktywnymi współtwórcami – dodaje.
Kto stoi za projektem
Prof. Piotr Sankowski to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej informatyki. Jest profesorem w Instytucie Informatyki UW i dyrektorem Instytutu Badawczego IDEAS, a wcześniej, w latach 2021–2024, kierował ośrodkiem IDEAS NCBR. Jako pierwszy Polak zdobył cztery granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC). W lutym 2026 r. jako jedyny Polak trafił do 40-osobowego Niezależnego Międzynarodowego Panelu Naukowego ONZ ds. Sztucznej Inteligencji – wybranego spośród ponad 2,6 tys. kandydatów. Jest też współzałożycielem spółki MIM Solutions.
Google coraz mocniej w polskiej nauce
Grant dla UW to część większej ofensywy Google.org w nauce. W 2024 r. fundacja uruchomiła fundusz AI for Science o wartości 20 mln dolarów (ok. 80 mln zł), a w październiku 2026 r. rozdzieliła między 17 organizacji 36 mln dolarów (ok. 145 mln zł) w konkursie Impact Challenge: AI for Science. Wśród beneficjentów są m.in. Uniwersytet Cambridge i MIT.
Dla Google’a Polska to strategiczny rynek. Firma zatrudnia w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu ok. 3 tys. osób i ma tu największe centrum technologiczne w Unii Europejskiej. Nowy projekt rozszerza czteroletnią umowę o współpracy Google Poland z Wydziałem Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW na lata 2026–2030. W jej ramach działa m.in. program mentoringowy „Szkoła Orłów”, a obie strony prowadzą wspólne badania nad systemami rozproszonymi, cyberbezpieczeństwem i algorytmami AI.
– Wspierając młode talenty i stwarzając im warunki do prowadzenia przełomowych badań tu, w kraju, budujemy trwałą bazę naukową dla całego regionu – mówi Dagmara Brzezińska, Country Director w Google Polska.
Rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak nie ukrywa, o co toczy się gra. „Zatrzymanie młodych, utalentowanych naukowców w Polsce jest niezwykle ważne. Mamy znakomitych badaczy, których osiągnięcia są doceniane na całym świecie” – podkreśla.
Grant w liczbach
- 4,02 mln zł – wsparcie finansowe od Google.org
- 402 tys. zł – kredyty na usługi Google Cloud
- 2 lata – czas trwania projektu EAI-Sci (2027–2028)
- 9 uczelni na świecie – tyle wybrało Google.org do programu (według UW)
- ok. 3 tys. – tylu pracowników ma Google w Polsce