Forever young

Starzenie się nie jest dla słabych – to zdanie 76-letniej aktorki Meryl Streep idealnie wpisuje się w dane zebrane przez naukowców. Z raportu National Council on Aging z 2025 r. wynika, że 93 proc. osób po 65. roku życia zmaga się z co najmniej jedną chorobą, a 79 proc. ma co najmniej dwie lub więcej. Z danych NFZ w Polsce wynika, że wielochorobowość dotyczy około 71 proc. pacjentów w wieku 50–59 lat, 88 proc. pacjentów w wieku 65–70 lat i 94 proc. pacjentów w wieku powyżej 80 lat. A to oznacza, że marzenie o długowieczności wcale nie jest aż tak kuszące.

Nadeszła era longevity

Dlatego w statystykach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rozróżnia się dwa pojęciadługość życia (lata przeżyte) oraz długość życia w zdrowiu (lata przeżyte w pełnym zdrowiu, bez istotnych chorób lub niepełnosprawności).

Ponieważ różnica między długością życia a długością życia w zdrowiu się pogłębia, WHO apeluje o odejście od modelu starzenia się skoncentrowanego na chorobach na rzecz modelu, który priorytetowo traktuje zdrowe starzenie się, czyli longevity. Sam termin wywodzi się z łaciny (longus – długi, aevum – wiek, czas życia). Do powszechnego użycia wszedł przed pandemią, ale wtedy oznaczał kult młodości rozumianej bardziej jako dążenie do zachowania urody. Dziś staje się nową dziedziną medycyny, która skupia się na holistycznym podejściu do zdrowia oraz spowalnianiu lub próbie odwracania biologicznych procesów starzenia komórek, a nie tylko na leczeniu chorób. Longevity to pojęcie, które kryje w sobie zarówno skomplikowane procedury medyczne: coraz większe znaczenie w walce o jakościowe starzenie się pełni sztuczna inteligencja – z raportu Grand View Research wynika, że globalny rynek AI w medycynie będzie się rozwijał w latach 2021–2028 średnio o 42 proc. rocznie; nawet Sam Altman, dyrektor generalny OpenAI, zainwestował 180 mln dol. w startup Retro Biosciences, który pracuje nad odmładzaniem komórek, co ma wydłużyć życie ludzkie o ok. 10 lat. Ale to także proste zmiany w stylu życia, takie jak dieta, ruch i badania profilaktyczne.

Małe kroki, duże zmiany

Jak wynika z danych The Vitality Habit Index, zebranych na podstawie analizy zdrowia 500 tys. uczestników w ciągu pięciu lat, nawet bardzo proste inwestycje w longevity przynoszą spektakularne efekty:

• osoby w wieku od 45 do 65 lat, które przeszły z braku aktywności fizycznej na średni lub wysoki poziom aktywności, odnotowały odpowiednio 38-proc. i 58-proc. spadek ryzyka zgonu,

• osoby, które przez dwa lata wykonywały 7,5 tys. kroków dziennie pięć razy w tygodniu, zmniejszyły ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 do 41 proc.,

• umiarkowanie zdrowy 30-latek może wydłużyć swoje życie o 6 proc., a okres życia w zdrowiu o 7 proc., zmieniając tryb życia na zdrowszy; natomiast niezdrowy 70-latek może osiągnąć 45 proc. wydłużenia życia i aż 90 proc. wzrostu okresu życia zdrowia dzięki zmianie nawyków.

To, że longevity opłaca się z indywidualnego punktu widzenia, jest oczywiste – każdy chciałby żyć w dobrej kondycji jak najdłużej. Ale opłaca się to również pracodawcom. Modelowanie Deloitte Life Sciences & Health Care sugeruje, że inwestując w prewencję i popularyzowanie zdrowego trybu życia, pracodawcy mogą sprawić, że ich pracownicy będą cieszyć się dobrym zdrowiem średnio o około 19,4 roku dłużej do 2040 r. A to przekłada się na zyski. Z badań Conperio wynika, że każdy procent absencji chorobowej w przedsiębiorstwie przekłada się na utratę 0,7 proc. wypracowanego zysku. A w Polsce liczba pracowników na L4 z roku na rok rośnie – z danych ZUS wynika, że co miesiąc lekarze wystawiają ok. 2 mln zwolnień. Dlatego też longevity powinno się stać nowym słowem kluczowym dla działów HR.