Polska może zapłacić 1,3 mld zł. Zagraniczna spółka szykuje się do egzekucji
17 listopada GreenX Metals poinformowała o zakończeniu rozpraw w dwóch postępowaniach dotyczących wniosków Polski o stwierdzenie nieważności wyroków arbitrażowych. Sprawy toczą się przed sądami w Anglii i Singapurze. W pierwszym przypadku chodzi o wyrok wydany na podstawie polsko-australijskiej umowy o ochronie inwestycji (BIT), a w drugim – Traktatu Karty Energetycznej (TKE).
Orzeczeń w obu postępowaniach spółka spodziewa się w I kwartale 2027 r. Jednocześnie nie czeka bezczynnie. GreenX zatrudniła prawników specjalizujących się w egzekwowaniu wyroków arbitrażowych przeciwko państwom, a także międzynarodowych ekspertów, którzy mają identyfikować zagraniczne aktywa należące do Polski i oceniać możliwości dochodzenia z nich należności.
Odszkodowanie i rosnące odsetki
Spór dotyczy inwestycji w projekt kopalni węgla kamiennego Jan Karski. W październiku 2024 r. międzynarodowy trybunał arbitrażowy uznał, że Polska naruszyła zobowiązania wynikające z obu traktatów. Na rzecz GreenX zasądzono około 252 mln funtów (około 1,3 mld zł) na podstawie BIT oraz 183 mln funtów na podstawie TKE. Kwoty te nie sumują się – płatności z jednego wyroku są zaliczane na poczet drugiego.
Do momentu całkowitego uregulowania zobowiązania naliczane są odsetki według stawki SONIA powiększonej o 1 pkt proc., z coroczną kapitalizacją. Jak podała spółka, ich wartość przekroczyła już 25 mln funtów, a każdego roku przybywa około 12 mln funtów.
W tle projekt kopalni na Lubelszczyźnie
GreenX, działająca wcześniej pod nazwą Prairie Mining, planowała budowę kopalni Jan Karski. Spółka kwestionowała decyzje polskich władz dotyczące koncesji i skierowała sprawę do międzynarodowego arbitrażu. W 2024 r. trybunał przyznał jej odszkodowanie za naruszenie zobowiązań związanych z tym projektem. Roszczenia dotyczące drugiej inwestycji, kopalni Dębieńsko na Górnym Śląsku, nie zostały uwzględnione.
Dla GreenX sprawa ma również wymiar inwestorski. Prezes spółki Ben Stoikovich deklarował, że po otrzymaniu zasądzonych pieniędzy większość dostępnych środków, po uwzględnieniu zobowiązań warunkowych, miałaby trafić do akcjonariuszy w formie wypłaty.
Na razie nie oznacza to jednak, że Polska musi natychmiast przekazać spółce 1,3 mld zł. Najpierw sądy muszą rozstrzygnąć wnioski dotyczące unieważnienia wyroków, a ewentualne działania egzekucyjne będą zależeć od dalszego przebiegu sprawy.
Innowacja z Torunia może zmienić rynek żywności. Inwestor wykłada 6,8 mln zł
Toruńska spółka Fresh Inset pozyskała kolejnego inwestora. R Ventures II przeznaczyło 6,8 mln zł na zakup jej akcji. Firma rozwija rozwiązania, które pozwalają wydłużać świeżość owoców, warzyw i kwiatów bez konieczności korzystania ze specjalistycznych chłodni. W planach ma debiut na głównym parkiecie GPW w pierwszym kwartale 2027 r.
Nawet 10 mln zł dla firm. NCBR rusza z dofinansowaniem na innowacje w żywności
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju uruchamia kolejny konkurs dla przedsiębiorstw i naukowców rozwijających technologie żywnościowe. W programie NUTRITECH III do rozdysponowania będzie 49,5 mln zł, a pojedyncze projekty mogą otrzymać nawet 10 mln zł wsparcia. Nabór ruszy w grudniu.
MIR: polskie firmy pozyskały ponad 360 mld zł z programów unijnych
Od uruchomienia programów unijnych na lata 2007-2013 Polska wydała 360,5 mld zł, z czego dofinansowanie z funduszy unijnych wyniosło 255,6 mld zł - poinformował resort infrastruktury i rozwoju.