Polska otwiera pierwszy w Europie kosmiczny hub bezpieczeństwa. Tak satelity pomogą ratownikom
Choć dane satelitarne są dziś na wyciągnięcie ręki, ich praktyczne wykorzystanie w sytuacjach ekstremalnych wciąż stanowi wyzwanie. Civil Security Hub Poland (CS Hub PL) powstał, aby to zmienić. Pełni on rolę łącznika między światem wysokich technologii a administracją i służbami, takimi jak Straż Pożarna. Celem jest szybsze i bardziej skuteczne reagowanie na zagrożenia, w tym powodzie, pożary lasów czy katastrofy ekologiczne.
Dlaczego technologia kosmiczna jest nam potrzebna?
Statystyki Światowej Organizacji Meteorologicznej są niepokojące: w ciągu ostatniego półwiecza liczba katastrof naturalnych wzrosła pięciokrotnie. Z drugiej strony, dzięki systemom wczesnego ostrzegania, liczba ofiar tych zdarzeń spadła niemal trzykrotnie. To pokazuje, jak wielkie znaczenie ma wiarygodna informacja podana w odpowiednim czasie.
– Możliwości technik satelitarnych w dziedzinie bezpieczeństwa cywilnego są dziś bardzo duże, ale ich praktyczne zastosowanie wciąż pozostaje mocno ograniczone. Tę lukę zamierza wypełnić Civil Security Hub Poland, pełniący rolę łącznika, który tłumaczy potrzeby służb ratowniczych i administracji na język technologii oraz przekłada możliwości sektora kosmicznego na gotowe do użycia rozwiązania operacyjne – wyjaśnia dr Jakub Ryzenko, szef Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych PAN.
Od map satelitarnych po drony
Hub dostarcza służbom gotowe narzędzia: precyzyjne mapy, analizy danych i raporty tworzone na podstawie zdjęć satelitarnych oraz obrazów z dronów. Nie jest to jednak tylko teoretyczne wsparcie. CS Hub PL oferuje dostawcom technologii tzw. „szybką ścieżkę” testowania, co pozwala błyskawicznie sprawdzać nowe rozwiązania w warunkach polowych. Służby zyskują natomiast dostęp do specjalistycznych szkoleń i realistycznych testów (tzw. triali).
W skład konsorcjum tworzącego Hub wchodzą uznane instytucje i firmy:
- Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN – koordynuje działania i dba o jakość dostarczanych analiz.
- Politechnika Warszawska – opracowuje systemy monitorowania rzek, m.in. pod kątem groźnych zakwitów glonów.
- CloudFerro – zapewnia bezpieczną infrastrukturę chmurową do przetwarzania ogromnych ilości danych.
- Europejska Fundacja Kosmiczna – odpowiada za szerzenie wiedzy o wykorzystaniu kosmosu w bezpieczeństwie.
Sukcesy, które już ratują życie
Choć Hub właśnie wszedł w fazę operacyjną, jego partnerzy mają już na koncie znaczące sukcesy. Ich dane wspierały akcje ratunkowe podczas pożaru w Biebrzańskim Parku Narodowym oraz w czasie kryzysu ekologicznego na Odrze.
Kluczowym testem była powódź w 2024 roku. Wówczas, we współpracy z firmą ICEYE, uruchomiono monitoring oparty na satelitach radarowych (SAR). Dzięki temu, niezależnie od zachmurzenia, ratownicy i wojewodowie otrzymali ponad sto szczegółowych map m.in. z Kłodzka, Głuchołazów czy Lewina Brzeskiego.
– Satelitarny monitoring przebiegu powodzi w 2024 roku był pierwszą w Polsce ścisłą współpracą dostawców technologii, ekspertów analizujących dane i służb ratunkowych na szeroką skalę – podkreśla dr Jakub Ryzenko. Dane te pokazywały nie tylko zasięg wody, ale też jej głębokość oraz konkretne budynki dotknięte kataklizmem.
Lepsze prognozy i mniejsze straty
Dla sztabów kryzysowych każda godzina ma znaczenie. Wiedza o tym, jak zmienia się koryto rzeki i gdzie dokładnie znajduje się fala kulminacyjna, pozwala na celniejsze prognozowanie wydarzeń. Dzięki Civil Security Hub Poland polskie służby zyskują nowoczesne narzędzie, które realnie zwiększa bezpieczeństwo obywateli i pozwala skuteczniej chronić ich mienie przed skutkami nieprzewidywalnej natury.
