Nvidia stawia 5 mld dolarów na tajny projekt twórcy ChatGPT. Sutskever twierdzi, że dokonał przełomu

Nvidia zawarła długoterminowe partnerstwo z Safe Superintelligence, startupem kierowanym przez współtwórcę OpenAI i byłego głównego naukowca tej firmy Ilyę Sutskevera. Według Reutersa oraz „Financial Times” producent chipów obejmie udziały w SSI za około 5 mld dolarów.

Same spółki nie podały wartości transakcji. Nvidia poinformowała jedynie o „znaczącej inwestycji”. W zamian SSI uzyska dostęp do najnowszej infrastruktury Vera Rubin, która ma pozwolić startupowi dziesięciokrotnie zwiększyć posiadane zasoby obliczeniowe.

– Mamy badania, które zasługują na skalowanie, a dostęp do dużego komputera Nvidii pozwoli nam to zrobić – powiedział Ilya Sutskever, współzałożyciel i prezes Safe Superintelligence.

5 mld dolarów za dostęp do tajnych badań

Safe Superintelligence należy do najbardziej zamkniętych firm działających w sektorze AI. Startup nie udostępnił dotychczas żadnego modelu, produktu ani publikacji naukowej. Zatrudnia zaledwie kilkadziesiąt osób, a jego prace są prowadzone z dala od presji związanej z szybkim wprowadzaniem komercyjnych usług.

Nvidia przyznała, że przed zawarciem partnerstwa uzyskała rzadki dostęp do pilnie strzeżonych badań SSI. Firmy mają również współpracować przy rozwoju obecnych i przyszłych platform obliczeniowych producenta chipów.

– Ilya był pionierem fundamentalnych przełomów leżących u podstaw współczesnej sztucznej inteligencji, począwszy od AlexNet. Z niecierpliwością czekamy na nowe odkrycia SSI napędzane przez platformę Vera Rubin – powiedział Jensen Huang, założyciel i prezes Nvidii.

Startup wart dziesiątki miliardów bez produktu i przychodów

Safe Superintelligence powstało w 2024 r. Jego jedynym deklarowanym celem jest stworzenie „bezpiecznej superinteligencji”, czyli systemu przewyższającego zdolności człowieka, ale pozostającego zgodnym z jego interesami.

Firma od początku podkreślała, że nie zamierza budować pobocznych produktów ani ścigać się o krótkoterminowe przychody. Jej strategia została określona jako „scale in peace” – rozwijanie technologii w spokoju, bez presji komercyjnej.

Już we wrześniu 2024 r. SSI pozyskało 1 mld dolarów przy wycenie około 5 mld dolarów. W kolejnej rundzie startup zebrał 2 mld dolarów i został wyceniony na 32 mld dolarów. W gronie inwestorów znalazły się m.in. Greenoaks, Andreessen Horowitz, Sequoia Capital, DST Global i Lightspeed Venture Partners.

Wysoka wycena opiera się przede wszystkim na reputacji Sutskevera i przekonaniu inwestorów, że pracuje on nad podejściem innym niż metody stosowane przez OpenAI, Google czy Anthropic.

Sutskever szuka następcy „prawa skalowania”

Sutskever odegrał kluczową rolę w rozwoju technologii, które doprowadziły do powstania ChatGPT. Był jednym z pierwszych badaczy dostrzegających, że zwiększanie ilości danych, parametrów i mocy obliczeniowej może systematycznie poprawiać możliwości modeli językowych.

Ta zasada, określana jako prawo skalowania, stała się fundamentem boomu inwestycyjnego w centra danych, układy graficzne i modele generatywnej AI.

W ostatnich latach Sutskever zaczął jednak sugerować, że efekty dalszego skalowania tradycyjnych modeli słabną. Wskazywał między innymi na ograniczoną ilość wysokiej jakości danych treningowych i rosnące koszty budowy coraz większych systemów.

– Teraz, gdy moc obliczeniowa jest już bardzo duża, w pewnym sensie wracamy do epoki badań – mówił w jednym z wywiadów.

SSI ma pracować nad nowym kierunkiem rozwoju sztucznej inteligencji, odmiennym od prostego powiększania dużych modeli językowych. Firma nie ujawnia jednak, na czym dokładnie polega deklarowany przełom.

Vera Rubin ma dziesięciokrotnie zwiększyć moc SSI

Kluczowym elementem współpracy będzie dostęp do platformy Nvidia Vera Rubin, następcy architektury Blackwell. System został zaprojektowany z myślą o najbardziej wymagających modelach rozumujących, agentach AI i architekturach typu mixture-of-experts.

Platforma łączy procesory Vera, układy graficzne Rubin oraz nową generację sieci NVLink. Według Nvidii ma ona pozwalać na wykonywanie części zadań związanych z inferencją nawet dziesięciokrotnie taniej w przeliczeniu na token niż systemy Blackwell. Pojedynczy system Vera Rubin NVL72 obejmuje 72 procesory graficzne i 36 procesorów centralnych.

SSI zapowiada, że dzięki partnerstwu zwiększy swoje zasoby obliczeniowe o rząd wielkości w ciągu około 12 miesięcy. Skala inwestycji pokazuje, że przygotowywany eksperyment może należeć do najdroższych projektów badawczych realizowanych obecnie przez prywatne laboratorium AI.

Nvidia finansuje klientów, którzy kupują jej chipy

Transakcja wpisuje się w coraz popularniejszy model finansowania sektora sztucznej inteligencji. Producenci układów inwestują w firmy budujące modele, a te przeznaczają znaczną część zdobytego kapitału na zakup infrastruktury obliczeniowej.

W praktyce pieniądze częściowo wracają więc do dostawcy chipów. Nvidia inwestowała wcześniej między innymi w OpenAI, należące do Miry Murati Thinking Machines Lab oraz inne laboratoria kupujące jej systemy.

Podobną strategię stosuje AMD, które w lipcu zapowiedziało inwestycję do 5 mld dolarów w Anthropic.

Takie transakcje wzmacniają pozycję producentów układów, ale jednocześnie wywołują pytania o coraz bardziej zamknięty obieg kapitału w branży AI. Dostawcy infrastruktury finansują swoich największych klientów, wspierając w ten sposób popyt na własne produkty.

Najważniejsze pytanie pozostaje jednak bez odpowiedzi: co dokładnie odkrył zespół Sutskevera i czy zwiększenie mocy obliczeniowej rzeczywiście doprowadzi do przełomu.

Na razie Nvidia zainwestowała 5 mld dolarów w badania, których świat jeszcze nie widział.