Czy polskie sklepy są gotowe na cyberatak? Straty mogą sięgnąć milionów złotych

Na początku listopada cyberincydenty dotknęły placówki handlowe w co najmniej dziewięciu europejskich krajach, w tym Belgii, Szwecji, Finlandii, Irlandii, Estonii, Portugalii, Włoszech, Holandii i Luksemburgu. Problemy zgłaszały m.in. sieci Carrefour, Colruyt, Delhaize, ICA, Coop oraz Intermarché.

Atakujący ingerowali w działanie urządzeń chłodniczych, doprowadzając do gwałtownego wzrostu temperatury w lodówkach i zamrażarkach. W części sklepów produkty spożywcze nie nadawały się już do sprzedaży i musiały zostać zutylizowane. Niektóre urządzenia osiągały temperatury nawet około 50 stopni Celsjusza.

To kolejna odsłona problemu, który pojawił się we Francji w październiku. Wówczas podobne incydenty dotknęły setek placówek handlowych, powodując poważne straty w zapasach żywności.

Bruksela ostrzega przed zagrożeniem dla dostaw

4 listopada Komisja Europejska, ENISA, Europol oraz europejskie struktury reagowania na incydenty cyberbezpieczeństwa opublikowały wspólny komunikat. Instytucje wskazują na konieczność szybkiego reagowania, wymiany informacji i ograniczenia podatności systemów wykorzystywanych w handlu.

Państwa, w których doszło do incydentów, prowadzą postępowania i przekazują przedsiębiorstwom wskazówki dotyczące zabezpieczeń. Na razie nie ustalono sprawców ani nie potwierdzono, czy wszystkie zdarzenia mają wspólne źródło.

Unijny komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansen ocenił wcześniejsze ataki jako próbę zakłócenia łańcucha dostaw żywności i podważenia zaufania konsumentów.

Przestarzałe systemy mogą kosztować miliony

Eksperci zwracają uwagę, że problem dotyczy nie tylko klasycznych systemów informatycznych, lecz także urządzeń przemysłowych i infrastruktury operacyjnej. Chłodnie, zamrażarki oraz ich sterowniki coraz częściej są zarządzane zdalnie, co ułatwia obsługę, ale jednocześnie tworzy nowe punkty podatności.

Wśród wskazywanych problemów znajdują się nieaktualne oprogramowanie i niewystarczająco zabezpieczone połączenia internetowe. W niektórych przypadkach konieczne może być nie tylko wdrożenie aktualizacji, ale również zmiana sposobu komunikacji urządzeń z siecią.

Dla przedsiębiorstw oznacza to ryzyko strat magazynowych, kosztów utylizacji, zakłóceń sprzedaży i problemów z utrzymaniem ciągłości działalności. Incydenty pokazują, że cyberbezpieczeństwo staje się elementem zarządzania operacyjnego w handlu i logistyce – a nie wyłącznie zadaniem działów IT.