AI w rekrutacji pod lupą. Pracodawcy muszą przygotować się na nowe obowiązki

Algorytmy wspierające rekrutację, ocenę kompetencji czy zarządzanie personelem mogą przyspieszać pracę działów HR. Ich wykorzystanie wiąże się jednak z ryzykiem dyskryminacji oraz konsekwencjami dla zawodowej przyszłości pracowników. Dlatego wiele zastosowań AI w obszarze zatrudnienia zostało zakwalifikowanych w unijnym AI Act jako systemy wysokiego ryzyka.

– AI to nie tylko optymalizacja procesów. W obszarze HR chodzi przede wszystkim o ludzi, ich kariery i szanse, które mogą zmienić ich życie. AI Act przypomina, że innowacje muszą opierać się na etyce, równych szansach i transparentności – mówi Tomasz Snażyk, prezes AI Chamber.

Regulacje obejmują nie tylko rekrutację, ale również rozwiązania wykorzystywane przy awansach, przydzielaniu zadań, monitorowaniu efektywności oraz podejmowaniu decyzji o zakończeniu współpracy. AI Act zakazuje m.in. rozpoznawania emocji pracowników w miejscu pracy, poza określonymi wyjątkami medycznymi i związanymi z bezpieczeństwem.

Algorytm rekomenduje, człowiek decyduje

Jednym z kluczowych wymogów jest rzeczywisty nadzór człowieka nad działaniem systemów AI. Automatyczna analiza aplikacji czy rekomendowanie kandydatów nie powinny zastępować samodzielnej oceny rekrutera.

– AI pomaga nam pracować mądrzej i szybciej, ale najważniejsze jest zaufanie. AI Act nie ma komplikować naszej pracy. Chodzi o to, by proces był sprawiedliwy, przejrzysty i bezpieczny dla wszystkich. Zasada jest prosta: AI rekomenduje, ale człowiek podejmuje decyzję – podkreśla Dominik Jurek, CEO Next Technology Professionals.

W przewodniku opisano przypadek kandydata na stanowisko Senior Python Developera, którego CV zostało błędnie ocenione przez algorytm ze względu na niestandardową grafikę dokumentu. Rekruter dostrzegł pominięte portfolio na GitHubie, dzięki czemu kandydat przeszedł do kolejnego etapu i ostatecznie otrzymał pracę.

Firmy powinny działać już teraz

Pracodawcy muszą również zadbać o informowanie kandydatów i pracowników o wykorzystaniu AI, odpowiednie szkolenia oraz dokumentowanie działania systemów. Istotne jest także przygotowanie procedur wyjaśniania decyzji i obsługi skarg.

– Najbardziej użyteczna rada dla zespołów HR jest prosta: nie czekajcie na kontrolę. Dokumentację trzeba na bieżąco przygotowywać i aktualizować, ponieważ to właśnie ona pozwala wykazać zgodność z przepisami – zaznacza Alexandru Stănescu, Managing Partner w Lexters.

Pełne wymogi dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka w obszarze zatrudnienia mają zacząć obowiązywać 2 grudnia 2027 r. Część regulacji, w tym zakazy określonych praktyk i obowiązek zapewnienia kompetencji AI, już obowiązuje.

Bezpłatny przewodnik zawiera także listę kontrolną pomagającą firmom ocenić przygotowanie do nowych regulacji. Publikacja jest dostępna na stronie AI Chamber.