Wszyscy jesteśmy dłużnikami

jak wyjść ze spirali długów
jak wyjść ze spirali długów, fot. Shutterstock
Pandemia, wojna w Ukrainie, inflacja, rosnące stopy procentowe… Kumulacja tych czynników sprawia, że – zdaniem specjalistów – wkrótce dotknie nas zadłużeniowe tsunami. Co zrobić, by nie wpaść w spiralę długów?

Fala tsunami dociera do lądu po jakimś czasie – mówi Roman Pomianowski, psycholog, który od kilkunastu lat pomaga dłużnikom wyjść z finansowych, ale też psychologicznych problemów. – Podobnie będzie z długami. Od kilku lat rzeczywistość wywraca się nam co kilka miesięcy, a od lutego, gdy wybuchła wojna w Ukrainie, właściwie staje na głowie każdego dnia. To przyniesie efekt w postaci kłopotów finansowych, które dotkną wiele polskich rodzin. Niestety system nie tylko takim osobom nie pomaga, ale wręcz niekiedy wpędza je w dodatkowe kłopoty – dodaje specjalista. 

On sam pomaga dłużnikom systemowo – m.in. w ramach stworzonego przed 12 laty Programu Wsparcia Zadłużonym. Organizuje warsztaty, udziela wsparcia indywidualnego, organizuje też grupy Anonimowych Dłużników. To działalność w Polsce pionierska, ale coraz bardziej potrzebna, bo długi to nie tylko problem finansowy i prawny, ale też psychologiczny. Według statystyk w Polsce mamy ok. 3 mln dłużników. Większość z nich ma do oddania kilka tysięcy złotych, ale rekordowe zadłużenie wynosi 72 mln zł. Dla wielu to życiowa tragedia. Według policyjnych statystyk w Polsce kłopoty finansowe są przyczyną jednej trzeciej samobójstw. Roman Pomianowski opowiada o tym, jak kilka lat temu kobieta w ciąży z dzieckiem na ręku weszła pod pociąg na trasie Poznań–Wrocław. To tak zwane samobójstwo rozszerzone, gdy człowiek targa się na życie swoje i najbliższych. Później się okazało, że powodem desperackiej decyzji było niespełna 3 tys. zł chwilówki do spłacenia.

Wyuczona bezradność

W latach 60. amerykański psycholog Martin Seligman badał zjawisko wyuczonej bezradności. Umieszczał psy w klatce tak, by nie mogły uniknąć porażenia prądem. Po serii kilkunastu prób,zwierzęta kładły się na podłodze i biernie znosiły cierpienie. Później, gdy przenoszono je do pomieszczeń, w których łatwo mogły uniknąć impulsu elektrycznego, już nawet nie uciekały. Nazwano to wyuczoną bezradnością i zaobserwowano także u ludzi. – Gdy w 2010 r. przypadkowo wpadł mi w ręce raport BIG InfoMonitora, z którego wynikało, że 1,6 mln Polaków jest niewypłacalnych, pomyślałem, że mamy tu do czynienia właśnie z tym zjawiskiem – wspomina Roman Pomianowski, który wcześniej przez lata pracował jako terapeuta uzależnień. 

Dziś jest członkiem zespołu ds. alimentów w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, współpracuje przy programach pomocy dłużnikom z samorządami, prowadzi też szkolenia i warsztaty dla zadłużonych oraz tych, którzy chcą im pomóc. 

Kula śniegowa

Roman Pomianowski tłumaczy, że najbardziej zagrożone popadnięciem w długi są osoby żyjące od pierwszego do pierwszego, bez tzw. poduszki bezpieczeństwa, która w naszych warunkach powinna wynieść około 12 tys. zł. Zatem na przykład seniorzy, ale też osoby młode, wchodzące w dorosłość. Charakterystyczne, że aż 350 tys. dłużników figurujących w rejestrach nie ukończyło 30. roku życia.

Typowy portret typowego dłużnika? Zwykle osoba w średnim wieku. Niespłacone na czas kredyty mają częściej mężczyźni, zaś długi pozakredytowe, takie jak zaległy czynsz, energia czy usługi telekomunikacyjne, to raczej domena kobiet. W Polsce to kobiety odpowiadają za wiązanie końca z końcem, więc w sytuacji podbramkowej zwykle to one biorą nieszczęsne chwilówki. Ale Roman Pomianowski przez lata pracy przekonał się, że problem może dotknąć każdego: zarówno rencistę, jak i biznesmena. Często początkiem problemów jest nieprzewidziane zdarzenie losowe, jak choroba, nagła utrata pracy, wypadek,...

Artykuł dostępny tylko dla prenumeratorów

Masz już prenumeratę? Zaloguj się

Kup prenumeratę cyfrową, aby mieć dostęp
do wszystkich tekstów MyCompanyPolska.pl

Wykup dostęp

Co otrzymasz w ramach prenumeraty cyfrowej?

  • Nielimitowany dostęp do wszystkich treści serwisu MyCompanyPolska.pl
  •   Dostęp do treści miesięcznika My Company Polska
  •   Dostęp do cyfrowych wydań miesięcznika w aplikacji mobilnej (iOs, Android)
  •   Dostęp do archiwalnych treści My Company Polska

Dowiedz się więcej o subskrybcji

My Company Polska wydanie 8/2022 (83)

Więcej możesz przeczytać w 8/2022 (83) wydaniu miesięcznika „My Company Polska”.


Zamów w prenumeracie

POLECAMY