Chiny blokują miliardowy interes Zuckerberga. Meta traci najszybciej rozwijający się startup na świecie

Geopolityczne starcie o sztuczną inteligencję

Interwencja Pekinu następuje w momencie krytycznym dla relacji USA-Chiny. Podczas gdy Waszyngton zabrania amerykańskim inwestorom wspierania chińskich firm AI, Pekin stara się powstrzymać krajowe talenty przed przenoszeniem biznesów za granicę. Decyzja ta może stać się jednym z najtrudniejszych punktów szczytu prezydenta Donalda Trumpa z przywódcą Chin – Xi Jinpingiem.

Alfredo Montufar-Helu, dyrektor zarządzający w Ankura China Advisors, nie ma wątpliwości co do intencji władz: – Chiny mówią: zapobiegniemy zagranicznemu przejęciu aktywów, które uważamy za ważne dla bezpieczeństwa narodowego – a AI jest teraz wyraźnie jednym z nich – ocenia ekspert. Dodaje również, że ruch ten jest sygnałem dla firm, iż przeniesienie siedziby za granicę nie uchroni ich przed kontrolą Pekinu.

Ucieczka do Singapuru i „areszt” dla twórców

Manus, okrzyknięty przez chińskie media „następcą DeepSeek”, powstał w Chinach, ale później przeniósł się do Singapuru. Był to klasyczny przykład tzw. „Singapore-washing” – modelu, w którym firmy zmieniają lokalizację, by uniknąć kontroli obu mocarstw. Tym razem jednak strategia zawiodła.

W marcu sytuacja stała się napięta: CEO firmy Xiao Hong oraz główny naukowiec Ji Yichao otrzymali zakaz opuszczania Chin, podczas gdy organy nadzorcze analizowały umowę. Pekin publicznie określił przejęcie przez Metę jako „spiskową” próbę wydrążenia chińskiej bazy technologicznej.

Najszybszy startup świata

Manus stał się niezwykle cennym łupem dzięki swoim agentom AI – narzędziom zdolnym do samodzielnego wykonywania złożonych zadań, takich jak kodowanie, analiza danych czy badania rynkowe przy minimalnym udziale człowieka. Firma pochwaliła się imponującymi wynikami:

• W marcu zeszłego roku wypuściła pierwszego ogólnego agenta AI.
• W grudniu przekroczyła 100 mln dolarów rocznego powtarzalnego przychodu (ARR).
• Osiągnęła ten kamień milowy w zaledwie 8 miesięcy od startu, co czyniło ją wówczas najszybciej rozwijającym się startupem na świecie.

Co Meta traci w praktyce?

Dla Marka Zuckerberga zablokowanie transakcji to duży problem operacyjny. Meta zdążyła już zintegrować rozwiązania Manusa ze swoimi systemami reklamowymi. Dzięki nim użytkownicy Meta Ads Manager mogli m.in. generować automatyczne raporty i analizować wydajność kampanii za pomocą prostych komend głosowych. Podobne funkcje zaczęły trafiać na Instagram, ułatwiając twórcom planowanie postów i analizę zasięgów.

Blokada przejęcia następuje w niezwykle gorącym momencie politycznym. Już w połowie maja ma dojść do szczytu w Pekinie z udziałem prezydenta Donalda Trumpa i Xi Jinpinga sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin. Sprawa Mety i Manusa niemal na pewno trafi na agendę rozmów, obok trwających sporów handlowych i amerykańskich ograniczeń w eksporcie chipów do Chin.

Mimo że Meta w marcu zapewniała, iż przejęcie „było w pełni zgodne z obowiązującym prawem” i liczyła na pomyślne rozwiązanie śledztwa, NDRC ostatecznie zablokowało transakcję. Po poniedziałkowym ogłoszeniu akcje Mety odnotowały spadek o 0,2% w handlu przedsesyjnym. Koncern na razie wstrzymuje się od nowego komentarza w tej sprawie.