Prawo i podatki

Podatkowe aspekty organizacji konkursów

© Shutterstock

Firmy, aby zyskać nowych klientów oraz zachęcić ich do zakupu oferowanych przez nich produktów bądź usług, często decydują się na organizację rozmaitych akcji promocyjnych. Jedną z najbardziej popularnych dziś form są konkursy.

W praktyce okazuje się jednak, że przygotowanie konkursu nie jest takie proste, jak mogłoby się wydawać. Przedsiębiorcy, aby zrzucić ze swoich barków ciężar jego organizacji, często korzystają z usług agencji reklamowych. I właśnie tu zaczynają się, mówiąc kolokwialnie, podatkowe „schody”, bo zarówno agencja reklamowa, jak i podmiot zlecający organizację konkursu muszą rozstrzygnąć kilka istotnych wątpliwości natury podatkowej. 

Kto pełni funkcję płatnika?

Zwycięzca konkursu będący konsumentem uzyskuje przychód z tytułu otrzymanej nagrody, który co do zasady podlega opodatkowaniu 10-procentowym zryczałtowanym podatkiem dochodowym (w niektórych przypadkach zastosowanie znajduje zwolnienie podatkowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – „Ustawa o PIT”). Jednak to nie sam laureat konkursu, a podmiot dokonujący świadczenia z tytułu wygranej jest zobowiązany do pobrania należnego podatku oraz odprowadzenia go w imieniu podatnika do właściwego urzędu skarbowego (art. 41 ust. 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Ustawy o PIT), tj. do działania w roli płatnika. Kluczowe z punktu widzenia podmiotów zaangażowanych w przygotowanie konkursu jest rozstrzygnięcie, czy w przypadku organizacji konkursu z udziałem agencji reklamowej obowiązki płatnika ciążą na agencji reklamowej jako podmiocie faktycznie zajmującym się organizacją konkursu czy na firmie zlecającej, która często w toku konkursu nie ma żadnych bezpośrednich kontaktów z jego uczestnikami. Innymi słowy, który z powyższych podmiotów należy uznać za „podmiot dokonujący świadczenia z tytułu wygranej”?

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych prezentowanym w najnowszych interpretacjach podatkowych (IPPB1/4511-478/15-4/ES, IPPB2/4511-201/15-4/MG, IPPB4/415-1057/14-2/JK3) płatnikiem podatku dochodowego jest zawsze podmiot zlecający organizację konkursu, gdyż to właśnie on na podstawie umowy zawartej z agencją reklamową ponosi w pełni ekonomiczny ciężar związany z jego realizacją. Powyższe stanowisko pozostaje aktualne także wtedy, gdy agencja reklamowa w ramach dokonywanej usługi marketingowej zarówno nabywa, jak i wydaje nagrody konkursowe. 

Podkreślenia wymaga fakt, że obowiązków płatnika wynikających z przepisów prawa nie można przenieść na inny podmiot w drodze umowy cywilnoprawnej (IPPB2/4511-42/15-4/AS). Agencja reklamowa nie może w ramach świadczonej usługi marketingowej zobowiązać się do pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego podatku w imieniu organizatora konkursu. Takie postanowienie umowne będzie nieważne, a zapłata odpowiedniej kwoty zryczałtowanego podatku przez agencję nie zwolni organizatora konkursu z jego obowiązków. 

A co gdy nagrodę w konkursie otrzymuje osoba samozatrudniona?

Często uczestnikami konkursu są osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą (samozatrudnieni), a sam konkurs związany jest z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. W takiej sytuacji organizator konkursu, jako potencjalny płatnik, powinien zastanowić się, czy nagroda otrzymywana przez samozatrudnionych w konkursie podlega 10-procentowemu zryczałtowanemu podatkowi, czy może samozatrudniony otrzymujący nagrodę powinien doliczyć jej wartość do innych przychodów otrzymywanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku drugiego z proponowanych rozwiązań organizator konkursu nie występowałby w roli płatnika, czyli nie miałby obowiązku pobrania i odprowadzenia podatku w imieniu uczestnika konkursu. 

Stanowisko prezentowane przez organy podatkowe w powyższej kwestii zmieniało się na przestrzeni lat. Pierwotnie dominował pogląd przeciwko zastosowaniu 10-procentowego zryczałtowanego podatku od nagród otrzymywanych przez samozatrudnionych w konkursach związanych z ich działalnością (interpretacja IBPBI/1/415-1165/12/ESZ). W ostatnich latach powyższe stanowisko uległo jednak zmianie na korzyść zastosowania zryczałtowanej stawki podatku (interpretacja IPPB1/415-380/14-2/EC, IPPB1/4511-503/15-2/ES). Pogląd ten podzielają sądy administracyjne, które zgodnie podkreślają, że art. 30 ust. 1 Ustawy o PIT określający zryczałtowaną stawkę podatku nie zawiera żadnego ograniczenia podmiotowego, które uniemożliwiałoby objęcie jego zakresem osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (II FSK 232/13, III SA/Wa 203/12). 

Pomimo ostatniego ujednolicenia stanowiska organów podatkowych oraz sądów administracyjnych w powyższej kwestii na korzyść 10-procentowego podatku minister finansów wydaje się reprezentować stanowisko odmienne. Pismem z 30 listopada 2015 r. (DD9.8222.2.41.2015.JQP) z urzędu zmienił jedną z interpretacji podatkowych przemawiającą za zastosowaniem 10-procentowego podatku. W przyszłości można spodziewać się dalszych zmian z urzędu wydanych interpretacji podatkowych. Ostatnio została również wydana interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (IPTPB1/4511-442/15-3/AG), w której organ przychylił się do stanowiska prezentowanego przez ministra finansów. Jednocześnie sądy administracyjne nadal prezentują podgląd odmienny, czyli potwierdzają możliwość zastosowania 10-procentowego podatku (II FSK 2075/13). 

Organizator konkursu skierowanego do samozatrudnionych, aby uniknąć wszelkich wątpliwości oraz negatywnych konsekwencji podatkowych, powinien rozważyć wystąpienie z wnioskiem o interpretację podatkową, w której zostanie rozstrzygnięte, jaka stawka podatku powinna zostać zastosowana wobec samozatrudnionych i czy w takim przypadku organizator konkursu pełni funkcję płatnika. 

Usługa marketingowa jako świadczenie kompleksowe?

Agencje reklamowe często w ramach świadczonej usługi organizacji konkursu nabywają oraz wydają nagrody konkursowe, których wartość następnie powiększa wynagrodzenie należne agencji za świadczoną kompleksową usługę marketingową. Agencja reklamowa wystawia wówczas jedną fakturę, a zlecający organizację konkursu odlicza VAT wynikający z tej faktury w całości, czyli także w tej części, w jakiej wynagrodzenie stanowi w rzeczywistości zapłatę za nabyte oraz wydane laureatom nagrody. Taka praktyka w świetle najnowszych interpretacji podatkowych (IPPP1/443-1247/14-2/AP) oraz orzecznictwa europejskiego (C-53/09 i C-55/09) i polskiego (I FSK 1652/13, I FSK 302/14) jest nieprawidłowa. 

Obecnie przyjmuje się, że usługa organizacji konkursu oraz nabycie i wydanie nagród zwycięzcom to dwie odrębne czynności, które nie mogą zostać uznane za jedno świadczenie kompleksowe. A zatem, z jednej strony agencja reklamowa odpłatnie przeprowadza akcję promocyjną na rzecz podmiotu zlecającego, czyli świadczy usługę, a z drugiej strony dokonuje odpłatnej dostawy towarów na rzecz zwycięzców. 

W praktyce oznacza to, że agencja reklamowa, nabywając nagrody i stając się jednocześnie ich właścicielem, ma prawo do odliczenia podatku VAT od ich zakupu na zasadach ogólnych. Zlecającemu organizację konkursu natomiast prawo to nie przysługuje w tej części, w jakiej faktura wystawiona przez agencję reklamową dotyczy ww. nagród, gdyż nie nabywa on prawa do rozporządzania nimi jak właściciel (interpretacja ILPP2/443-497/13-4/MN). 

W opisanej sytuacji realny ciężar podatku VAT od zakupu nagród poniesie zlecający organizację konkursu. Aby uniknąć negatywnych konsekwencji podatkowych, to zlecający organizację konkursu powinien nabyć oraz wydać nagrody jego uczestnikom. W takiej sytuacji podatek VAT będzie dla niego neutralny. Warto również zwrócić uwagę, że opisany problem nie powstaje w razie zagwarantowania nagród pieniężnych czy nagród w postaci vou­cherów. Pieniądze jako środek płatniczy oraz vouchery jako znaki legitymacyjne zastępujące pieniądze nie stanowią towarów w rozumieniu przepisów dotyczących podatku VAT (interpretacja IPPP1/4512-32/15-4/BS). 

Podsumowanie

Przedstawione przez nas opracowanie dotyka zagadnień budzących najwięcej wątpliwości podatkowych przy organizacji konkursu. Jednak podatkowe zawiłości związane z organizacją konkursu nie powinny zniechęcać do korzystania z tego rodzaju działań promocyjnych. Korzyści, które przedsiębiorca może uzyskać z organizacji konkursu, mogą być znaczące, a kwestie podatkowe – z pomocą doradców – zawsze uda się rozwiązać. 

 

Miesięcznik „My Company Polska
PRENUMERATA

Moim zdaniem

Najczęściej czytane

Czy przenieść firmę za granicę

Cztery sposoby na podatki

Boom na drony

Kto zyska na ozusowaniu umów zleceń?

Dobre auto na niskie raty