Prawo i podatki

Czy zostać VAT-owcem

© Shutterstock

Każda firma lub osoba podejmująca działalność gospodarczą  musi zdecydować, czy „zapisać się do VAT-u”. Poznajmy przesłanki, na podstawie których warto wybrać opodatkowanie lub zwolnienie  oraz mechanizm działania systemu VAT.

Działanie podatku VAT ilustruje poniższy rysunek: płaci się podatek od wartości swojej sprzedaży, po odjęciu VAT-u zapłaconego przez naszych dostawców, wykazanego w fakturach zakupu. Zasada ta powoduje, że firma-nabywca jest zainteresowana tym, by dostawca zapłacił VAT. W efekcie przychody z podatku VAT są największą z pozycji w budżecie państwa i aparat skarbowy poświęca temu podatkowi odpowiednio dużo uwagi. 

Jak podjąć decyzję: wybór zwolnienia czy opodatkowania

Wyboru dokonuje się bardzo prosto: zgłaszając się do Urzędu Skarbowego, wypełniamy formularz VAT-R, w którym zaznaczamy pozycję 30 lub 33 (opis tych pozycji znajduje się na końcu artykułu). 

Przed decyzją, czy wybrać zwolnienie z VAT-u, trzeba wiedzieć, kto będzie głównym nabywcą naszych towarów lub usług: 

– Jeśli nabywcami są firmy, to na ogół opłaca się wybrać opodatkowanie VAT-em, gdyż firma-nabywca płaci wprawdzie cenę z VAT-em, lecz odlicza sobie VAT i jej kosztem jest cena netto, bez VAT-u. 

– Jeśli nabywcami są osoby prywatne, to na ogół opłaca się wybrać zwolnienie z VAT-u – wówczas cena dla nabywcy jest nieco niższa. Należy pamiętać o obowiązujących ograniczeniach: zwolnienie przysługuje do kwoty 150 tys. zł przychodów rocznie, a w niektórych branżach w ogóle nie przysługuje. 

– Jeśli dokonujemy zakupów zagranicznych, wewnątrz UE lub poza nią, to również opłaca się wybrać opodatkowanie VAT-em. Zwolnienie dotyczy bowiem wyłącznie transakcji krajowych, zaś przy zakupach zagranicznych trzeba zapłacić VAT i w razie wyboru zwolnienia nie można go odliczyć. 

Kto może wybrać zwolnienie i kiedy ono się kończy?

Zwolnienie z VAT-u może wybrać każda firma zaczynająca działalność, z wyjątkami wymienionymi niżej. Zwolnienie trwa, dopóki nie osiągniemy obrotu (przychodów) 150 tys. zł rocznie. Do tej kwoty nie wlicza się sprzedaży zwolnionej z VAT-u  w kraju (jednak wlicza się usługi ubezpieczeniowe oraz transakcje związane z nieruchomościami), sprzedaży wysyłkowej w kraju lub za granicę, wyprzedaży środków trwałych z firmy oraz sprzedaży towarów dla podatników w krajach UE. 

Jeśli rozpoczynamy działalność gospodarczą w trakcie roku, to limit ten jest odpowiednio mniejszy, w proporcji okresu prowadzenia firmy do długości roku. 

Od chwili przekroczenia 150 tys. zł przychodów, albo od wybrania opodatkowania VAT-em, stajemy się płatnikiem VAT – trzeba złożyć formularz VAT-R z zaznaczeniem „utraty zwolnienia”, zacząć wystawiać faktury z VAT-em, prowadzić pełną ewidencję sprzedaży i zakupu oraz składać deklaracje VAT. Od tej chwili można też odliczać VAT wliczony w cenę nabywanych towarów i usług. 

Zwolnienia nie można wybrać, jeśli wykonuje się usługi prawnicze, jubilerskie lub usługi doradztwa (za wyjątkiem doradztwa rolniczego). Nie możemy go też wybrać, jeśli sprzedajemy wyroby jubilerskie, wyroby z metali szlachetnych (w tym złom tych metali), sztućce platerowane lub posrebrzane, a także budynki, budowle, tereny budowlane, nowe pojazdy lub towary akcyzowe. 

Jak zgłosić wybór i co oznaczają okienka?

Wybór zwolnienia lub opodatkowania VAT-em składa się w Urzędzie Skarbowym na formularzu VAT-R, zaznaczając odpowiednie okienka. Opis tych okienek zakłada znajomość artykułów ustawy o VAT, wobec czego podajemy tu znaczenie najważniejszych z nich: 

 „30. Podatnik będzie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy” – oznacza wybór zwolnienia z podatku VAT, 

 „33. Podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy” – oznacza wybór opodatkowania VAT,

 „35. Podatnik traci zwolnienie według art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy” – oznacza, że zgłaszamy się do VAT po przekroczeniu limitu 150 tys. zł. 

Miesięcznik „My Company Polska
PRENUMERATA

Moim zdaniem

Najczęściej czytane

Czy przenieść firmę za granicę

Cztery sposoby na podatki

Boom na drony

Kto zyska na ozusowaniu umów zleceń?

Dobre auto na niskie raty