Prawo i podatki

Czy nowe regulacje w zakresie cen transferowych ograniczą transfery zysków przez polskich podatników za granicę?

Obszar cen transferowych stał się w ostatnim okresie przedmiotem wzmożonego zainteresowania zarówno polskich, jak i międzynarodowych organów podatkowych, które próbują przeciwdziałać nieuczciwym praktykom podatkowym. 

W uproszczeniu: ceny transferowe to ceny stosowane pomiędzy podmiotami powiązanymi ze sobą lub z kontrahentami posiadającymi miejsce zamieszkania lub siedzibę w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. W szczególności to duże międzynarodowe grupy kapitałowe wykorzystują ceny transferowe do transferu zysków z poszczególnych podmiotów wchodzących w jej skład do innych podmiotów z grupy mających siedzibę w krajach o korzystnym systemie podatkowym. Transfer najczęściej następuje za pomocą różnorakich transakcji realizowanych pomiędzy członkami grupy. Celem takich działań jest oczywiście chęć minimalizowania wysokości łącznego podatku do zapłacenia przez grupę. 

W Polsce skala problemu jest trudna do oszacowania, jednakże transakcje z zagranicznymi podmiotami powiązanymi wskazywane są jako jedna z przyczyn niskich wpływów do budżetu z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Mimo że regulacje w zakresie cen transferowych wdrożono do polskiego prawa podatkowego w 2000 r. oraz pomimo zapowiedzi zwiększania liczby oraz szczegółowości kontroli przez kolejnych ministrów finansów, trudno jest zaobserwować realne działania organów skarbowych w tym obszarze. Przyczyn takiego stanu należy upatrywać w niewystarczających kompetencjach organów kontrolujących oraz mało precyzyjnych regulacjach. W rezultacie ceny transferowe stały się obszarem generującym relatywnie duże możliwości nieuzasadnionego transferu zysku przez polskich podatników do spółek zagranicznych i unikania w ten sposób płacenia podatków w Polsce. Dlatego też Ministerstwo Finansów podjęło w ostatnim czasie kilka inicjatyw mających na celu ograniczenie procederu transferu zysków przez polskie przedsiębiorstwa za granicę, do których należy zaliczyć przede wszystkim: 

• powołanie w lutym 2015 r. Zespołu Zadaniowego do Spraw Kontroli Podmiotów Powiązanych odpowiedzialnego za opracowanie strategii kontroli cen transferowych przez urzędy skarbowe, jak również powołanie zespołów kompetencyjnych w największych Urzędach Kontroli Skarbowej,

• nowelizację ustawy CIT i PIT, która ma wejść w życie 1 stycznia 2017 r. (z wyjątkiem regulacji dotyczących raportu CbCR, który będzie musiał zostać sporządzony już za 2016 r.). 

Nowe regulacje pozwolą organom podatkowym na pozyskanie dokładniejszych informacji o warunkach transakcji realizowanych pomiędzy jednostkami powiązanymi, stanowiąc swoistą zapowiedź prawdziwej rewolucji w zakresie podejścia do weryfikacji rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi. W szczególności należy zwrócić uwagę na wprowadzenie obowiązku sporządzenia przez największe grupy kapitałowe sprawozdania (tzw. raport CbCR) o wysokości dochodów i zapłaconego podatku oraz miejscach prowadzenia działalności podmiotów należących do tych grup. Raport CbCR ma umożliwić ustalenie, jak międzynarodowe grupy rozdysponowują swoje dochody pomiędzy poszczególnymi podmiotami w różnych jurysdykcjach podatkowych i w jakiej wysokości płacą podatki. Organy podatkowe będą uprawnione do ich wymiany pomiędzy sobą, co ma ułatwić analizę i ocenę ryzyka zaniżania dochodów w obszarze cen transferowych i tym samym selekcjonowanie podmiotów do kontroli. 

Niewątpliwie nowe regulacje w zakresie cen transferowych wyposażą organy podatkowe w narzędzia do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom powodującym zaniżanie podstawy opodatkowania i przerzucania dochodów przez podmioty powiązane. Pozostaje tylko (a może aż) kwestia skuteczności wykorzystania przedmiotowych narzędzi przez organy podatkowe. 

 Miesięcznik „My Company Polska
PRENUMERATA

Moim zdaniem

Najczęściej czytane

Cztery sposoby na podatki

Boom na drony

Czy przenieść firmę za granicę

Kto zyska na ozusowaniu umów zleceń?

Dobre auto na niskie raty