Prawo i podatki

Zmiana reguł sądowej gry

Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego wprowadziła tyle zmian, że przedsiębiorcy trudno będzie się w niej odnaleźć bez pomocy prawnika.

Na początku listopada weszła życie jedna z największych nowelizacji w prawie 55-letniej historii polskiego Kodeksu postępowania cywilnego. Dopełnieniem zmian w procedurze cywilnej jest ponadto nowelizacja przepisów odrębnych ustaw regulujących m.in. czynności komorników oraz koszty sądowe w sprawach cywilnych. Pomimo skali reformy i jej znaczenia, ustawodawca nie pozostawił uczestnikom obrotu wiele czasu na przygotowanie się do funkcjonowania w nowej rzeczywistości sądowej. 

Zasadniczym motywem nowelizacji jest poprawa efektywności postępowań sądowych i skrócenie czasu ich trwania. Sztandarowym przykładem regulacji realizującej ten cel jest wprowadzenie – jako reguły – obowiązku organizowania przez sąd posiedzenia przygotowawczego, które będzie prowadzone w odformalizowany sposób, by służyć wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy i rozwiązaniu jej w sposób ugodowy, a jeśli strony nie dojdą do porozumienia – ustaleniu planu rozprawy. Plan ten zawierać będzie harmonogram całego postępowania, w tym terminy posiedzeń, kolejność przeprowadzenia dowodów, czy nawet termin ogłoszenia wyroku. Ustawodawca kładzie także nacisk na komunikację między sądem a stronami w toku postępowania, umożliwiając sędziemu przedstawienie stronom informacji o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych twierdzeń i dowodów. Dotychczas prowadzenie sądowej dyskusji o przewidywanym przez sędziego wyniku sprawy było w praktyce niemożliwe, gdyż rodziło ryzyko skutecznego wyłączenia sędziego jako stronniczego. 

Trzeba jednak zauważyć, że istotna część zmian – mających na celu szybkie i efektywne załatwianie spraw cywilnych – wiąże się z nałożeniem nowych obowiązków procesowych na strony, przy jednoczesnym zwiększeniu obciążeń fiskalnych.

Nowe obowiązki stron

W celu eliminacji wątpliwości co do skuteczności doręczeń w nowelizacji przyjęto, że jeżeli pozwany – pomimo podwójnego awizowania – nie odbierze pozwu lub innego pisma (np. zawezwania do próby ugodowej), sąd zobowiąże powoda do doręczenia tego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika. W takiej sytuacji to powód będzie miał obowiązek skontaktować się z komornikiem i zlecić mu doręczenie pisma pozwanemu (za opłatą 60 zł). Jeżeli powód nie uczyni tego w ciągu dwóch miesięcy – sąd zawiesi postępowanie.

Z kolei pozwany będzie miał obowiązek złożyć odpowiedź na pozew w wyznaczonym przez sędziego terminie, co do tej pory nie było regułą. Jeżeli tego nie uczyni, sąd będzie mógł wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym (bez przeprowadzenia rozprawy), przyjmując za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach, jeżeli nie budzą one uzasadnionych wątpliwości. Dotychczas możliwość wydania takiego wyroku była ograniczona jedynie do sytuacji, w której pozwany nie stawił się na rozprawę lub nie podejmował jakiejkolwiek obrony.

Pełna wersja artykułu jest dostępna dla subskrybentów. Aby uzyskać dostęp do artykułu należy się zarejestrować/zalogować a potem zakupić subskrypcje. Zobacz Cennik treści i serwisów płatnych.

Miesięcznik „My Company Polska
PRENUMERATA

Moim zdaniem

Najczęściej czytane

Czy przenieść firmę za granicę

25 najlepszych polskich startupów

Cztery sposoby na podatki

Boom na drony

Kto zyska na ozusowaniu umów zleceń?